Үндсэн хэсэг рүү шилжих

сүр

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Хүн, амьтан болон юмны гайхалтай, бахдалтай, аймаар, болгоомжилмоор дүр байдал
IIнэр үг
  1. 1.
    сүр сүр/сүр сар (салхи салхилахад юм хөдлөх чимээ), сүр сар хийх (гэнэт огцом их дуу чимээ болон хөдлөх), сүр хийх (сүр гэх чимээ гарах).
IIIнэр үг
  1. 1.
    сүр тавих шашин. (гурван цагаан, гурван амттаныг замбай гурилтай хольж шатаан чөтгөр сахиулсанд өглөг өгөх зан үйл).

Ойролцоо үг

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнсүр
Харьяалахын тийнсүрийн
Заахын тийнсүрийг
Өгөх орших тийнсүрд
Гарахын тийнсүрээс
Үйлдэхийн тийнсүрээр
Хамтрахын тийнсүртэй
Чиглэхийн тийнсүр лүү
Олон тоосүрүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • сүр бадраах/сүр болох/сүр далайлгах — сүрийг үзүүлэх

  • сүр муутай — харагдах байдал муу, цог золбоогүй, хийморьгүй

  • сүр оруулах — сүрийг нь ихэсгэх

  • сүр нэмэх — сүрийг нь ихэсгэх

  • сүр үзүүлэх — гадна байдлаа илүү сүртэй үзүүлэх

  • сүрд дарагдах — а.сүр бараатай юмны дэргэд өнгө, жавхаагүй харагдах; б.хэн нэгний хүчинд сүрдэх

  • сүр хүч төгөлдөр — сүр жавхаа төгс

  • сүр хүчээр авах — эвээр бус хүч түрэн авах

  • нэр сүрээ унагах — нэр хүндгүй болох

Хэлц үг

  • сүр яс — барын омрууны хоёр хажуугийн маханд байх сул яс

  • Сүлд нь бага

  • Сүр байдал нь бух мэт

  • Сүр алдаж

  • Сүндэр дэлдэх

  • Сүр бадруулж

  • Сүх далайх

  • Сүр нь арслан шиг боловч

  • Сүнс нь хулгана шиг жижигхэн

  • Сүр сүр амьсгалтай

  • Сүмс уух тэнхээтэй

  • Сүр хэсгийг тэнцүүлэн чадагч

  • Сүх илдийг ч уяруулж чадна

Зүйр цэцэн үг

  • Сүр нь барс шиг

  • Сүнс нь туулай шиг

  • Сүр хишгийг тэнцүүлэн чадагч сүх илдийг ч уяруулж чадна

Хоршоо үг

  • сүр жавхаа — сүр хүчин төгөлдөр байдал, цог жавхлан

  • сүр жавхлан — цог золбоо

  • бараа сүр — а.гадаад байдал; б.юмны алсаас үзэгдэх байдал

  • эрх сүр — эрх мэдэлтэй болоод бараа ихтэй байдал

  • омог сүр — ааг, хор шар болоод сүр бараа

  • нэр сүр — нэр төр болоод сүр сүлд

  • үзэсгэлэн сүр — үзэмжтэй сайхан төдийгүй сүрлэг

  • сүр хүч — а.цог жавхаа, чадал; б.шилж. эрх мэдэл

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.