Үндсэн хэсэг рүү шилжих

тайлбарлах

нэр үгүйл үг/tʰaiɮparɮax/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠲᠠᠶᠢᠯᠪᠤᠷᠢᠯᠠᠬᠤ

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Юмны утга агуулга, учир шалтгааныг дэлгэрүүлэн хэлж, таниулж өгөх, тайлбар хийх

Англи утга

  • үйл үгto explain

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)тайлбарлах
Одоо ирээдүй цаг (-на)тайлбарлана
Өнгөрсөн цаг (-лаа)тайлбарлалаа
Өнгөрсөн цаг (-в)тайлбарлав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)тайлбарлажээ
Үйлдсэн нэр (-сан)тайлбарласан
Хэвшсэн нэр (-даг)тайлбарладаг
Холбох нөхцөл (-ж)тайлбарлаж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)тайлбарлаад
Болзох нөхцөл (-вал)тайлбарлавал
Хүсэх (-маар)тайлбарламаар
Захирах (-аарай)тайлбарлаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)тайлбарлахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • музей тайлбарлах — музейн үзмэрүүдийг тухай товч мэдээлэл өгөх

  • үг тайлбарлах — үгийн утгыг тайлан хэлэх

  • тайлбарлах арга — тайлбар хийх арга

  • тайлбарлан мэдүүлэх — юмны утга агуулга, учир шалтгааныг таниулж мэдүүлэх

  • тайлбарлаж өгөх — тухайн зүйлийн тухай учрыг нь ойлгуулан, таниулж өгөх

  • нуршин тайлбарлах — юмны утга учрыг тайлан хэтэрхий дэлгэрэнгүй өгүүлэх

Үгийн гарал

тайлбар (tajlbar) + -лах (-lax)

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.