Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

тарни

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    шашинСамгарди хэлээр урьж унших их бага хэмжээний аливаа хүслийг бүтээхэд зориулсан номын нэр

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнтарни
Харьяалахын тийнтарнийн
Заахын тийнтарнийг
Өгөх орших тийнтарнид
Гарахын тийн—
Үйлдэхийн тийн—
Хамтрахын тийнтарнитай
Чиглэхийн тийнтарни руу
Олон тоо—

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • арвис тарни — буддын шашны гурван

  • тарнийн нэг; ухааны тарни

  • тарни барих — тарни уншигч

  • тарни унших — тарнийг аялгуулан дуудах

  • тарни урих — тарни унших, бясалгах, тарни уншиж тарнийн хүч чадлыг дуудах

  • тарни шүтээн — а.тарнийн үндэс; б.хуучир. хүний биеийн чухал хэсэг

  • тарнийн ёс — эртний бурхны шашны ухааны судар тарнийн хөлгөний үндэслэл бөгөөд тэр нь сэтгэлийн мөн чанар дээр суурилна, тарнийн увдис олж авсан дээд зиндааны мэргэдийн суралцах мөрийг хэлнэ

  • тарнийн мутар — бясалгалыг мутрын хөдөлгөөнөөр бэлгэдэх тарнийн ёсны зан үйл

  • тарнийн увдис — тарнийн ид шид, нөлөө

  • тарнийн сан — аливаа хүсэл санааг дом шившлэгийн хүчээр арилган зайлуулах цагаан домын тарнийн өв; эдгээр нь аврах, хамгаалах, анагаах арилгах, тэтгэх хүч увдистай гэдэг

  • тарнийн утаст очир — тарни урихад нэг үзүүрийг очиртой холбон, бурхны өмнөх хумх дээр тавин нөгөө үзүүрийг гартаа барих таван өнгөөр алаглаж томсон утас

  • тарнийн хөлгөн — Бурхны шашны Махаяана хэмээх их хөлгөний номлол дахь нэг чухал салбар болох Дандарын аймаг. Судар тарни гэвэл судар дандар болно. Тарнийн хөлгөн нь дотроо нууц тарни, үрийн тарни, аргын тарни, адис баригчийн тарни гэж хуваагдана

  • тарнийн хүрд — тарни бичиж ад зэтгэр зайлуулах зүйл, сахиус

Хоршоо үг

  • аг тарни — аливаа хүслийг бүтээхэд зориулсан ном

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.