тулам

нэр үгтэмдэг нэр

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Битүүгээр өвчиж авсан арьсаар хийсэн сав
2.
Гол гатлахад хэрэглэх битүү өвчиж хий дүүргэсэн үхрийн арьс; хөөрөг;

IIтэмдэг нэр

1.
Тулах дөхсөн

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	тулам
Харьяалахын тийн	туламны
Заахын тийн	тулмыг
Өгөх орших тийн	тулманд
Гарахын тийн	туламнаас
Үйлдэхийн тийн	тулмаар
Хамтрахын тийн	туламтай
Чиглэхийн тийн	тулам руу
Олон тоо	туламнууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

тулам өвчих — малын арьсыг битүүгээр нь өвчих
туламд хийх — битүү өвчсөн арьсан саванд хийх
ямаан тулам — ямааны битүү өвчсөн арьсан сав
тулман хөөрөг — битүү өвчиж, шувтлан авсан арьсаар хийсэн гал хөгжөөх хэрэгсэл
аашны тулам — ааш ихтэй
мөнгөний тулам — а.мөнгө завшигч, ашиглагч; б.маш их мөнгөтэй хүн
нойрны тулам — их нойртой хүн
хоолны тулам — а.ажил үйл хийхгүй сул зүгээр суугч; б.хоол идэхдээ ховдог, шунахай
хэрүүлийн тулам — маш их хэрүүлч, хэрүүл өдөөгч
шуналын тулам — маш их шуналтай хүн
тэнгэрт тулам — маш өндөр

Хэлц үг

тулам нь дүүрэх — нүглийн сав нь дүүрэх, муу хэрэг бүхнийг үйлдэж гүйцэх
тулам чирэх — гуйранчлах
Өөрийгөө яая гэж байхад, тулам чирсэн амьтдаар би яах вэ дээ. Тэгж өөртөө арандаг хураагаад төвөг.
↑ аашны тулам
Томоо нь муу бол үг нь төөрөгдөхгүй
Тулам нь цоорхой бол будаа нь тогтохгүй
Торго өмссөн хүнд маахай хүргэх хүн олон
Тулам үүрсэн ядууд аяга өгөх хүн цөөхөн
Тос уусан улс хавар боловч цатгалан (тарган)
Тулам чирсэн хүмүүс намар боловч өлсгөлөн (туранхай)
Тулга тойрсон бодол
Тулам үүрсэн адал

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.