Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

тулга

нэр үгүйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Дөрвөн хөлийг гурваас дээш хасгаар бүслэн хадсан, задгай гал түлж дээр нь тогоо тавих хэрэгсэл
  2. 2.
    Юм тавих хөл, суурь.
IIнэр үг
  1. 1.
    тоглоомАрдын хөлөгт тоглоом.

Ойролцоо үг

таартаарахгүй байнийцдүйавцалдтохир

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнтулга
Харьяалахын тийнтулганы
Заахын тийнтулгаг
Өгөх орших тийнтулгаад
Гарахын тийнтулганаас
Үйлдэхийн тийн—
Хамтрахын тийнтулгатай
Чиглэхийн тийнтулга руу
Олон тоотулганууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • тулга тавих — а.монголчуудын эртнээс нааш хэрэглэж ирсэн ил зуух тавих; б.тулах юм тавих

  • тулга тулах — а.гэрт ил зуух тавих; б.шилж. голомт болох, өв болох

  • тулгын чулуу — тулга болгон тавьсан гурван ширхэг чулуу

  • тулгын хасаг — төмөр тулганы бүслүүр, чулуун тулганы дундах гурван хавтгай чулуу

  • тулгын тотго — төмөр тулганы дөрөв хөлний дээр байдаг тогооны ёроол тулдаг навчин төмөр

  • чулуун тулга — чулуугаар хийсэн тулга

  • ган тулга — гангаар хийсэн тулга

Хэлц үг

  • тулгын чулуу тавих — а.тулганы ивээс дөрвөн хавтгай чулуу; б.шилж. юмны эх үүсвэр, үндсийг нь тавих

  • тулга тойрсон — аар саар, ойр зуурын, гэр зуур

  • тулга болох — голомт болох

  • тулга тойрсон яриа — ойр зуурын дэл сул яриа, авгай хүүхнүүдийн яриа

  • тулга тулах — өрх тусгаарлах, айл гэр болох

  • тулгаа үдээрээр үдэх — тохиромжгүй үйлдэл хийх

  • тулгын галаа тойрч суугаад тарвас идэх — уур амьсгалын хувиралт ихийг зүйрлэсэн хэллэг

    Тулгын галаа тойрч суугаад тарвас иддэг гэж хорчин нутгийн хүмүүс шоглон дүрсэлдэг нь үнэн болохыг бид мэдлээ (Насандэлгэр, Хүчир бэрхшээлтэй өдрүүдэд).

  • Тооно босговол гэр нь манай

  • Тулга баривал гал нь манай

  • Тулга асдаан бол

  • Тусын дайсан

  • Тулга бага боловч хайсаа даана

  • Морь эцэнхий боловч эмээлээ даана

  • Тулга тойрсон бодол

  • Тулам үүрсэн адал

  • Тулга тойрсон муусайн үг тулам тулам цутгана

  • Тулжаа түгдэрсэн муусайн эр улам улам батгана

Зүйр цэцэн үг

  • Тулга бага боловч тогоогоо даана

  • Морь туранхай боловч эмээлээ даана

  • Тулга тойрсон муу сайн үгийг тулам тулмаар цутгана

  • Тулгарч уулзах бол тугалган жад шиг шантарна

Хоршоо үг

  • тулга зуух — гал түлэх хэрэгсэл

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.