Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

түшмэл

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    хуучирсанУрьдын цагт албан хэргийн талаар таслан тогтоох явдалд оролцох эрх тушаал бүхий хүн

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнтүшмэл
Харьяалахын тийнтүшмэлийн
Заахын тийнтүшмэлийг
Өгөх орших тийнтүшмэлд
Гарахын тийнтүшмэлээс
Үйлдэхийн тийнтүшмэлээр
Хамтрахын тийнтүшмэлтэй
Чиглэхийн тийнтүшмэл лүү
Олон тоотүшмэлүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • түшмэл болох — төрийн эрх мэдэл бүхий тушаалтан болох

  • түшмэл эвдэх — түшмэдийг халах, огцруулах

  • дайлаар одуулах түшмэл — түүх. - дайны хэрэг явдал хариуцсан тушаалтан

  • эрхэлсэн түшмэл — хуучир. - дарга, эрхлэгч

  • зөвлөх түшмэл — зөвлөн зааварлах тушаалтан

Хэлц үг

  • Ноён хэдий их бол

  • Түшмэл төдий их

  • Түгшилд түдэж байвал

  • Түшмэл үл болно

  • Түшмэл эзнийг үзэж сууна

  • Гарди модыг сунгаж сууна

  • Тэнгэр түмэн нүдтэй

  • Түшмэл хоёр нүдтэй

  • Хаан хүний гучин таван эрдэм

  • Хатан хүний арван таван эрдэм

  • Түшмэл хүний есөн эрдэм

  • Хатан хүний арван таван эрдэм дотор сайхан ааль нэн эрдэм

  • Түшмэл хүний есөн эрдэм дотор эе үлэмж нэн эрдэм

  • Хүний ивээл болсон тэнгэр ч

  • Хүний сэтгэлд тохирдоггүй байтал

  • Түшмэл болсон ганц хүн

  • Олны санаанд яаж нийцэх вэ

  • Хүүхэд эхээ хайрлах сэтгэлээр

  • Эцэг эхээ хайрлах

  • Түшмэл тушаалаа хамгаалах аргаар

  • Улс төрөө хадгалах

  • Эзэн хичээнгүй нь дээр

  • Түшмэл шударга нь дээр

Зүйр цэцэн үг

  • Түшмэлээр тэрэг бариулбал тэрэг эвдэрнэ

  • Тэргээр төр мэдүүлбэл төр эвдэрнэ

Хоршоо үг

  • түшмэл түшээ — эрх мэдэлтэн, албан хаагч, албат

  • түшмэл шуувин — төрийн яамны албан хаагч

  • сайд/сайд түшмэл — төрийн эрх мэдэл бүхий тушаалтан

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.