уламжлал

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠤᠯᠠᠮᠵᠢᠯᠠᠯ

Тайлбар

нэр үг

1.
Уламжлах үйлийн нэр; уламжлалыг дамжуулах явдал;
2.
Үеэс үе дамжин удаан хугацаагаар хадгалан үлддэг нийгэм, соёлын өвийн зүйлс; залгамжлан авах зүйл
3.
өв залгамжлан авсан заншил

Англи утга

нэр үгtradition

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	уламжлал
Харьяалахын тийн	уламжлалын
Заахын тийн	уламжлалыг
Өгөх орших тийн	уламжлалд
Гарахын тийн	уламжлалаас
Үйлдэхийн тийн	уламжлалаар
Хамтрахын тийн	уламжлалтай
Чиглэхийн тийн	уламжлал луу
Олон тоо	уламжлалууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

уламжлалаа баримтлах — үе дамжин хадгалан авсан зүйлээ ёс дэгийнх нь дагуу баримтлах
уламжлал болох — хэвшин тогтох
уламжлалаа дагах — үе дамжин баримталсан зүйлээ дагах
уламжлалын зарчим — үе дамжин замгалжлан авсан арга барилаа дагах зарчим
уламжлал ёсоор — тогтсон заншил ёсоор
аман уламжлал — амаар дамжин ирсэн соёлын өв
бичгийн уламжлал — бичгээр дамжин ирсэн соёлын өв
соёлын өв уламжлал — үеэс үед дамжин ирсэн соёлын өв
тогтсон уламжлал — а.тогтсон цагт байнга хийдэг баяр ёслол, б.эртнээс хэвшсэн дэг жаяг
үндэсний уламжлал — тухайн үндэстний онцлог бүхий уламжлан авсан зүйл
үеэ өнгөрөөсөн уламжлал — тухайн цаг үедээ тохирохоо больсон уламжлан авсан зүйл
эртний уламжлал — эртнээс өвлөгдөн ирсэн дэг жаяг, ёс горим

Хоршоо үг

уламжлал шинэчлэл — эрт дээр өвөг дээдсийн үеэс уламжилж ирсэн, орхигдуулж болохгүй дэвшилтэт зүйлийг орчин үеийн иргэншилтэй уялдуулан хөгжүүлэх бодлого
өв уламжлал — а.тухайн улс орны аж амьдралын өвөрмөц онцлогийг тусган үе дамжсан нийгмийн үзэгдэл болон түүхэн хөгжлийн явцад уламжлагдсан оюун санааны болон эд өлгийн зүйлс; б.эцэг эх, өвөг дээдсийн үлдээсэн зүйл

Товчилсон үг

УШШЁ — Уламжлал, Шинэчлэл, Шударга Ёс

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.