унаа

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг

1.
Уналга, унах хөсөг
2.
Хожигдол

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	унаа
Харьяалахын тийн	унааны
Заахын тийн	унааг
Өгөх орших тийн	унаад
Гарахын тийн	унаанаас
Үйлдэхийн тийн	унаагаар
Хамтрахын тийн	унаатай
Чиглэхийн тийн	унаа руу
Олон тоо	унаанууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

унаа муутай — уналга цөөнтэй
унаа сайтай — уналга хөсөг олонтой
унаагаа юүлэх — морио сольж унах
унаанд муу — морь унахдаа муу
унаанд сайн — морь унахдаа чадамгай
ганц унаатай — нэг л унах юмтай

Хэлц үг

унаагаа хүлээх — үхэхээ хүлээх, эдгэршгүй өвчин туссанаа эерүүлсэн хэллэг
унаатай явах — азтай хийморьтой явах
Та ер нь унаатай явна аа. Ховор юман дээр таарлаа гэж олзуурхан хэлэв.
Санаа муу хүн үхтэлээ
Унаа муу хүн хүртлээ
Санаа муутай хүн үхтэлээ зовно
Унаа муутай хүн хүртлээ зовно
Санаа олдвол
Унаа гундана
Унаа муут
Урьдаар мордоно
Унаа сайтын морь хол
Санаа сайтын зам хол
Унаа сайтын явдал бүтэн
Авгай сайтын ажил бүтэн
Ухаан муут үхтэл зовно
Унаа муут хүртэл зовно
Ухаан муутай хүн үхтлээ
Унаа муутай хүн хүртлээ

Зүйр цэцэн үг

унаагаа хүлээх (үхэхээ хүлээх
Эдгэршгүй өвчин туссанаа эерүүлсэн хэллэг); унаа сайтын явдал бүтэн
Ухаан сайтын ажил дүүрэн

Хоршоо үг

унаа морь — уналганд хэрэглэхээр засч агталсан морь
унаа туулга — а.уналганд хэрэглэх мал; б.машин тэрэг
унаа унаш — унаа туулга
унаа хөсөг — унаж явах болон ачаа ачих мал амьтан, тээврийн хэрэгсэл
унаа цуцаа — унах юм

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.