Үндсэн хэсэг рүү шилжих

унтах

үйл үгнэр үг/ʊntʰax/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠤᠨᠲᠠᠬᠤ

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Хүн амьтны их тархины бор хальсны ажиллагаа түр саатан бие амарч нойрсох

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto sleep

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)унтах
Одоо ирээдүй цаг (-на)унтана
Өнгөрсөн цаг (-лаа)унтлаа
Өнгөрсөн цаг (-в)унтав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)унтжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)унтсан
Хэвшсэн нэр (-даг)унтдаг
Холбох нөхцөл (-ж)унтаж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)унтаад
Болзох нөхцөл (-вал)унтвал
Хүсэх (-маар)унтмаар
Захирах (-аарай)унтаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)унтахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • унтах ор — дээр нь хэвтэж нойр авах унтлагын хэрэгсэл

  • унтан унтатлаа — унтах хүртлээ

  • унтах тасалгаа — нойр авах өрөө

  • унтаж хоцрох — а.унтаж үлдэх; б.хэтэрхий их унтах

  • бөх унтах — юу болсныг мэдэхгүй таг нойр авах

  • бүхлээрээ унтах — ороо засалгүй хувцастайгаа нойр авах

  • түр зуур унтах — хэсэгхэн нойронд дийлдэх

Хэлц үг

  • Гавьяагүй байтлаа пүнлүү хүлээвэл

  • Унтах идэхээс дараалан амаргүй

  • Идэх тутам ховдог

  • Унтах тутам залхуу

  • Унтах гэдэг үхэхийн хагас

  • Унгах гэдэг баахын хагас

  • Уурлах гэдэг галзуурахын хагас

  • Унтах гэж

  • Урагшаа ганхдаг

  • Унтах нойр нь дэндвэл оройтохын тэмдэг

  • Ууж идэх нь дэндвэл үгүйрэхийн тэмдэг

  • Унтах нь тарвага шиг

  • Уурлах нь хүрнэ шиг

  • Унтах үхэхтэй адил

  • Унгах бие засахтай адил

  • Үхэх хүнд үг бүү хэл

  • Унтах хүнд ус бүү өг

Зүйр цэцэн үг

  • Унтах ихэдвэл урагш муудна

  • Уурлах ихэдвэл явдал хазайна

  • Унтсан хүн шөнийн уртыг мэдэхгүй

  • Уурласан хүн хэргийн зүйг олохгүй

  • Унтахыг хэмнэвэл ухаан сурна

  • Ундаа хэмнэвэл судас чангарна

  • Манаа манана гэж унтаад

  • Манаж байна гэж унтаад

  • Маналаа гэж унтах гэх шиг

Хоршоо үг

  • унтах хэвтэх — орон дээр хажуулан нойр авах

  • унтах амрах — нойр авч биеийн алжаалыг тайлах

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *unta-, compare Mangghuer nuta.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.