Үндсэн хэсэг рүү шилжих

урд

тэмдэг нэрнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

тэмдэг нэр
  1. 1.
    Өмнө, урд зүг
  2. 2.
    Өвөр, нүүр тал, түрүү
  3. 3.
    Түрүүнд нь
нэр үг
  1. 1.
    ямар нэг зүйлийн ердийн үзэгчид хамгийн ойр байдаг зүйл хэсэг

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнурд
Харьяалахын тийнурдын
Заахын тийнурдыг
Өгөх орших тийнурдад
Гарахын тийнурдаас
Үйлдэхийн тийнурдаар
Хамтрахын тийнурдтай
Чиглэхийн тийнурд руу
Олон тооурдгууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • урд зүгийн хүн — өмнө зүгт амьдардаг хүн

  • урд хөрш — Хятад

  • урд нас — шашин. - энэ насны өмнөх төрөл

  • урд урдаасаа харж суух — өөд өөдөөсөө харж суух

  • урдаа барьдаг малчин — тухайн нэгдлийн хамгийн сайн малчин

  • би урдаар очъё — би түрүүлж очъё

Хэлц үг

  • урд хормойгоороо хойд хормойгоо нөхөх — түр зуур аргацаах, нэг ажлаа аргалах гэж нөгөөгөөс нь авч ашиглах

  • урдаа барьдаг — хамгийн сайн, тэргүүний

  • урдаа барих — а.бамбай болгох, шалтаг болгох

    Гуйх, мөнгө төгрөг зээлэх болохоор л намайг урдаа барина шүү. б.хамаг сайн, охь шилдэгээр үзэж хүндэтгэн чухалчлах, дуурайл болгох, тэргүүний, шилдэг, хамгийн сайн

  • урдуур хойгуур нь гүйх — долигонох, бялдуучлах, царайчлах

    Тэрнээс хойш Хандааг жирэмсэн гээд Дарьзав жийрхсэнгүй. Харин ч бүр урдуур хойгуур нь гүйж, мал ахуйд нь тусална (Т.Бум-Эрдэнэ, Хувь заяаны хэлхээ).

  • Ард нь гарч алга тосох

  • Урд нь гарч уруул унжийлгах

  • Урд уулын буга мэт

  • Удаан уясан бух мэт

  • Урд хөл гишгэвэл

  • Хойд хөл дагана

  • Урд хөл хаана бол

  • Хойд хөл тэнд

  • Урд хөл хаана гишгэвэл

  • Хойд хөл тэнд хүрдэг

  • Хойно ирсэн нь хойморт

  • Урд ирсэн нь үүдэнд

  • Хойт хормойгоо авч

  • Урд хормойгоо нөхөх

Зүйр цэцэн үг

  • Урд хөл гишгэвэл хойд хөл дагана

  • Урьд хэрэг бүтвэл хойд хэрэг дөхнө

  • Урдаас нь харахад хүн

  • Ухааныг нь үзвэл мал

  • Гэм нь урдаа

  • Гэмшил нь хойноо

Хоршоо үг

  • урд хойно — ар өвөр, өмнө ард тал

  • урд өмнө — үйл явдал дэс дарааллын хувьд түрүүн

  • урд хойд — өмнө болон хойно

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.