уурга

нэр үг/ˈʊːrk/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠤᠷᠭ᠎ᠠ

Тайлбар

нэр үг

1.
Адуу мал барьж авах, туух хэрэгсэл, үзүүртээ хуйвтай урт нарийн мод
2.
Загас агнахад хэрэглэх саваа

Англи утга

нэр үгlasso pole; lasso

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	уурга
Харьяалахын тийн	уургынW
Заахын тийн	уургыгW
Өгөх орших тийн	уургадW
Гарахын тийн	уургаасW
Үйлдэхийн тийн	уургаарW
Хамтрахын тийн	уургатайW
Чиглэхийн тийн	уурга руу
Олон тоо	уургуудW

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

уургаа алдаж үзээгүй — морь уургалахдаа маш сайн
уургын морь — морь уургалахад сургасан морь
уургын улаа — тохиолдсон адуунаас морь хөсөг барьж хэрэглэх улаа
уургын хуйв — уургын үзүүрт байх гогцоо сур
загасны уурга — загас агнахад хэрэглэх саваа

Хэлц үг

уургаа шилбүүрээр солих — алдаатай наймаа хийх
уургын морь шиг — а.муу үйл хийхдээ маш сайн, чадамгай; б.уургын морь шиг нэхэх
уургаа алдах — тоосон хүүхэндээ гологдох
Хүүхэн нь бага бригадын шилдэг дарга бөгөөд бас эв хамт залуучуудын эвлэлийн үүрийн шүжи, мөн ч дээр зантай, дотроо ухаантай хүн болохоор ойр хавийн залуучуудын олонх нь бүр хавьтаж халдаж чадсангүй уургаа алдаж орхисон аж (А.Одсэр, Алтан давалгаа).
уурга барих — мал сүргээс нь хулгайлах
Сүрэгт чинь уурга бариагүй.
уурга дүрэх — малын хулгай хийх
Доржийн хэдэн хөвгүүд уурга дүрээд байдгийг нь нутаг орноороо мэддэг болж.
уурга зээлэн адуу туух — бусдын бага хүчийг ашиглаж их үйл бүтээх зэргийн
Шөнийн гүн болсны хойно Жамуха, Арта, Хусагур хоёрыг буудалдаа авчирч сэмээр сурган өгүүлрүүн
↑ хаанд үг алдаж, заанд уурга алдах
Унаган зургаан хүзүүнд
Уурга алдаж үзээгүй
Уурга нь би болж
Уутач нь чи бол
Уурга хулгайлсан нь шоронд сууна
Улсыг түйвээсэн нь ноён сууна
Үг алдвал барьж болдоггүй
Уурга алдвал барьж болдог

Зүйр цэцэн үг

Урагшаа гишгэхдээ ургаа хад шиг
Ууж идэхдээ уургын морь шиг
Уургаар морь барьдаг
Ухаанаар юм бүтээдэг
Уурга нь урт
Ухаан нь гүн

Хоршоо үг

уурга цалам — морь барихад хэрэглэх зүйлс

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.