учиг

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Юм оёж байсан зүүнд сүвлээтэй үлдсэн утас
2.
Зүүнд сүвлэхээр гаргасан утасны нарийн үзүүр
3.
Юмны ялимгүй нарийн үзүүр

IIнэр үг

1.
Хэрэг явдлын үндэс сурвалж, үзүүр сэжим

IIIнэр үг

1.
Төл хөхсөний дараа дэлэнд үлдсэн сүү.

IVнэр үг

1.
Борооны уснаас хоромсого нумыг халхлан өмсгөх юм;
2.
Халхлан хамгаалах юм

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	учиг
Харьяалахын тийн	учгийн
Заахын тийн	учгийг
Өгөх орших тийн	учигт
Гарахын тийн	учгаас
Үйлдэхийн тийн	учгаар
Хамтрахын тийн	учигтай
Чиглэхийн тийн	учиг руу
Олон тоо	учгууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

учиг үлдээх — а.оёдол оёж байгаад утасны эцсийн үзүүрийг унжуулан тавих; б.малыг саагаад болон төл нь хөхөөд барахгүй дэлэнд нь сүү үлдэх; в.шилж. үйл явдлыг гүйцэд шийдвэрлэлгүй дутуу орхих
учиг шагайх — үйл хийх
учиг шингээх — зүүнд байгаа утсыг барагдтал оёх
учиг гаргах — утсыг зүүнд сүвлэхээр үзүүр гаргах
учиг нийтгэх — зүүнд сүвлэх утас нийтгэх
өвсний учиг — өвсний нарийн үзүүр хэсэг
учиг таслах — үйл явдлын уг үндсийг таслан зогсоох
учиг барих — сая ургаж байгаа тариа ногооны чихийг хамгаалах халхавч барих

Хэлц үг

учиг таслах — хэрэг явдлын сүүлийг хурааж төгсгөх
Бүгдээрээ яриа дуусаагүй гэдгийг ойлгож байсан бөгөөд тэдний сонирхлыг улам татаж байсан ярианы учгийг таслахыг хүссэнгүй (Майн Рид, Морь унасан толгойгүй хүн).
учиг шагайх — үйл оёх
Өвлийн шөнийн уртад бүдэг гэрэлд тосон дэн сүүмэлзүүлэн нүдээ муудтал учиг шагайсан хувцас хунар муутай, үрчгэр эцэнгэр царайтай эмэгтэйчүүд үзэгдэх шиг (Б.Ринчен, Үүрийн туяа).

Хоршоо үг

учиг утас — а.нэг удаагийн учигласан утас; б.өчүүхэн

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.