уян

тэмдэг нэр

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

тэмдэг нэр

1.
Юмны зөөлөн, нугарахдаа хялбар
2.
шилжсэн утгаСэтгэл санаа, үг яриа зан авир еелдэг, зөөлөн

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	уян
Харьяалахын тийн	уяны
Заахын тийн	уяныг
Өгөх орших тийн	уянд
Гарахын тийн	уянаас
Үйлдэхийн тийн	уянаар
Хамтрахын тийн	уянтай
Чиглэхийн тийн	уян руу
Олон тоо	уянгууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

уян татах — ганц ороон хуумгай уях
уян утас — тооцохгүй байж болох хатуулагтай, зөвхөн суналтын нөхцөлд ажиллах уян элемент
уян хатан бодлого — асуудлыг наанатай цаанатай зохицуулах бодлого
уян хатныг нь тохируулах — хатуу зөөлнийг нь тааруулах
уян зан — эелдэг, зөөлөн зан, амархан уярдаг зан
уян сэтгэл — өрөвч сэтгэл

Хэлц үг

Уян хүн уярах
Хатан хүн хайлах
Уян хүний уйлах нь их
Ухна ишигний майлах нь их

Зүйр цэцэн үг

Уян хүний уйлах нь их
Ухна ишигний майлах нь их

Хоршоо үг

уян налархай — а.зөөлөн, харимхай; б.биеийн хөдөлгөөн зөөлөн, зөв зохистой
уян хатан — а.төмөр зэрэг хатуу зүйлийн нугарч хугарах чанар; б.хүний хэрэг явдалд хүлээцтэй, наанатай цаанатай хандах чанар
уян харимхай — эд юмын уян хатан, зөөлөн харимхай, туялзсан байдал
уян зөөлөн — хүний аядуу зөөлөн, энэрэнгүй зан ааш

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.