хавдар

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг

1.
анагаах ухаанХүн амьтны эд, эс хэсэг газартаа олширч товойн гарснаас үүсэх ургацаг
2.
анагаах ухаанБиеийн ямар нэгэн хэсгийн эс нь урт хугацаанд ер бусаар нэмэгдсэнээс биеийн дотоодод шинээр буй болсон, эргэн тойрны нэхдэстэй үл зохицох эрүүл бус нэхдэс

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	хавдар
Харьяалахын тийн	хавдрын
Заахын тийн	хавдрыг
Өгөх орших тийн	хавдарт
Гарахын тийн	хавдраас
Үйлдэхийн тийн	хавдраар
Хамтрахын тийн	хавдартай
Чиглэхийн тийн	хавдар луу
Олон тоо	хавдрууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

хавдар буух — хавдар харих, буух
хавдар үүсэх — хүн, амьтны бүх бие юмуу аль нэгэн хэсэгт хавдар бий болох
хавдар гүйх — биед хавдар түргэн тархах
хавдар суух — а.биеийн аль нэг хэсэгт хавдартай болох; б.хавдар нь харьж буух
хавдар харих — хөөнгөрч байсан нь алгуур алга болох
гарын хавдар — гарын хөөнгөтсөнөөс тогтсон өвчинт ургацаг
хөлийн хавдар — хөл хөөнгөтсөнөөс тогтсон өвчинт ургацаг
хавдар судлал — ш.у. - хавдрын үүсэх шалтгаан, түгэн дэлгэ-рэх, эмнэл зүйн илрэл, оношлох, эмчлэх, сэргийлэх аргыг судалдаг анагаах ухааны салбар
хорт хавдар — амь насанд аюул учруулах хавдар, өмөн үү

Товчилсон үг

УХСТ — Улсын Хавдар Судлалын Төв
ХСТ — Хавдар Судлалын Төв

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.