Үндсэн хэсэг рүү шилжих

хавсрах

үйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iүйл үг
  1. 1.
    Юмыг хавтгай талаар нь нийлүүлэх
  2. 2.
    шилжсэн утгаМонгол үндэсний бөхийн барилдаанд хавсраа мэх хийх
  3. 3.
    шилжсэн утгаХамтрах, ажил хэргийг хамтран үйлдэх
  4. 4.
    шилжсэн утгаХоёр зүйлийн үүргийг хослон гүйцэтгэх, хослон биелүүлэх
IIүйл үг
  1. 1.
    Хавар намрын үед халуун хүйтнээр үргэлжлэн хуурай шуурах.

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)хавсрах
Одоо ирээдүй цаг (-на)хавсраана
Өнгөрсөн цаг (-лаа)хавсралаа
Өнгөрсөн цаг (-в)хавсрав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)хавсраажээ
Үйлдсэн нэр (-сан)хавсраасан
Хэвшсэн нэр (-даг)хавсраадаг
Холбох нөхцөл (-ж)хавсрааж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)хавсраад
Болзох нөхцөл (-вал)хавсраавал
Хүсэх (-маар)хавсраамаар
Захирах (-аарай)хавсраарай
Үгүйсгэх (-хгүй)хавсрахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • алга хавсрах — хоёр гарын алгыг нийлүүлэн наминчлах

  • гар хавсрах — гарыг зөрүүлэн ёслох

  • мах хавсрах — мах хавтгайлж нийлүүлэх

  • хавсрах мэх — барьц халж нөгөө хүний хүчийг нэг талд нь төвлөрүүлж хүчилсэн талын хөл дээр өөрийнхөө тэр талын хөлөөр цочмог орхидог мэх

  • барьцгүй хавсрах — барьц авалгүй хавсрах мэх хийх

  • барьцтай хавсрах — зодог шуудагны аль нэгтэйгээс барьж хавсрах мэхийг хийх

  • хүч хавсрах — хүчээ нийлүүлэх, хүчээ хамтатгах

  • хавсран байлдах — хамтран байлдах, хүч нийлүүлэн байлдах

  • хавсран ажиллах — үндсэн ажлынхаа хажуугаар чөлөөт цагаараа өөрийн юмуу бусад байгууллагад хөдөлмөрийн гэрээгээр өөр ажил, албан тушаалыг зохих цалин хөлстэйгээр гүйцэтгэх

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.