хайдаг

тэмдэг нэрнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iтэмдэг нэр

1.
Төл нь үхсэн боловч сүү нь ширгэлгүй саалгаж байгаа үнээ ингэ зэрэг эх мал
2.
Ивэлгэлгүй сааж сургасан

IIтэмдэг нэр

1.
Зуйрган, ховсоргон; хайдаг хүн (зуйрган хүн).

IIIтэмдэг нэр

1.
Цөөн бүлэг, ганц зарим
2.
Дан, ганц

IVнэр үг

1.
Отор болон өвс тариан дээр босгох овоохой маягийн сууц, халхавчийн ерөнхий нэр.

Vнэр үг

1.
Хувцасны дотоод энгэрт оруулсан хөвөө;
2.
Авгай дээлийн ханцуйд оруулсан шанаа

VIнэр үг

1.
Жийргэвч

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	хайдаг
Харьяалахын тийн	хайдгийн
Заахын тийн	хайдгийг
Өгөх орших тийн	хайдагт
Гарахын тийн	хайдгаас
Үйлдэхийн тийн	хайдгаар
Хамтрахын тийн	хайдагтай
Чиглэхийн тийн	хайдаг руу
Олон тоо	хайдгууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

хайдаг ингэ — ботго нь эндсэн эсвэл ботгоноос нь салгасан ингэ
хайдаг үнээ — ивэлгэлгүй сааж сургасан үнээ
хайдаг ав — ан. - ганцаар анд явах нь
хайдаг морь — хөтөлгөөгүй дан морь буюу сэлгэж унах хөтөлгөөгүй ганц морь
хайдаг мод — завь онгоцны ёроолын нийлэлтийн газарт нуруу барьж хадсан мод
хайдаг толгой — бяцхан өнчин толгой
хайдаг оруулах — дээлийн дотоод энгэр, ташаа, ханцуй зэрэгт нарийн зурвас эд оруулж оёх
тохмын хайдаг — тохмын жийрэг, хөлсөвч

Хэлц үг

Хаврын тэнгэр нэмнээтэй нь сайн
Хайдаг малын сүүтэй нь сайн

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.