халах
Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй
Тайлбар
- 1.Халуун болох
- 2.Хэтэрхий халуунд нэрвэгдэх
- 3.Согтох;
- 4.шилжсэн утгаХүн, амьтны хийж буй хөдөлгөөн тогтворжсоноор бие дасаж таатай болон урамших, зоригжих
- 5.шилжсэн утгаИчих, зовох
- 1.Солих, сэлэх, ээлжлэх
- 2.Тушаал, алба ажлаас огцруулах
- 1.Ойртох, халдаж очих
- 2.Өдөөх
- 3.Халшрах, бэрхшээх
- 1.Нөхөөс тавих.
Ойролцоо үг
Үйл үгийн хувирал
| Үйлдэх нэр (-х) | халах |
|---|---|
| Одоо ирээдүй цаг (-на) | хална |
| Өнгөрсөн цаг (-лаа) | халлаа |
| Өнгөрсөн цаг (-в) | халав |
| Өнгөрсөн цаг (-жээ) | халжээ |
| Үйлдсэн нэр (-сан) | халсан |
| Хэвшсэн нэр (-даг) | халдаг |
| Холбох нөхцөл (-ж) | халж |
| Урьдчилах нөхцөл (-аад) | халаад |
| Болзох нөхцөл (-вал) | халбал |
| Хүсэх (-маар) | халмаар |
| Захирах (-аарай) | халаарай |
| Үгүйсгэх (-хгүй) | халахгүй |
Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.
Нийлмэл үг
наранд халах — а.юм нарны элчээр халуун болох; б.халууцах
галд халах — галд халууцах
бие нь халж явдал нь нэмэгдэх — морь малын явдал жигдрэн бие нь халж урамшин тэмүүлэх
барьц халах — барьц сэлгэх
жанч халах — цээр. - лам нар, хүндтэй хүн өөд болох
ажлаас халах — ажлаас бүрмөсөн чөлөөлөх
халж очих — ойртон очих
халж халдах — ойртож дотносох
халж хэлж чадахгүй байх — зүрхэлж хэлж чадахгүй байх
халж очихгүй — халдаж очихгүй байх, ойртож очихгүй
халж өдөөх — өдөөх, хатгах, оролдох
халж шоглох — өдөж шоглох, өдөж тохуурхах
хөл халах — морь малын хөл чөдөр тушаандаа холгогдох
дотор халах — өрөн дээр төөнөх
эдэлгээнд халах — эдэлгээнд малын бие булрах
Хэлц үг
сүүнд халсан хүн тараг үлээх — ихэд хаширах, хашир суух
ам халах — а.архинд яльгүй согтож ирэх, халамцах; б.хүний сэтгэл хөөрч үг хэл нь олшрох, яриандаа улайрах
нүүр халах — а.нүүр улайх; б.ичиж зовох
халагдахын мөн болох — халагдахыг ихэд хүсэх
Удалгүй Ёндон эндээс халагдахын мөн болов (Ш.Гаадамба, Элбэг).
↑ ам халах
↑ жанч халах
↑ нүүр халах
↑ сүүнд халсан хүн тараг үлээх
халсах гээд ханаа түлэх — бага ашгийн төлөө их ашгийг хохируулах
Улаанцэцэг сэргэлэн хурц нүдээ тормолзуулж “Ээж ээ! Энэ чинь халсах гээд ханаа түлж байх хэрэг шүү“ гэж эрс шийдэмгий хэлнэ (А.Одсэр, Хавар цагийн намуун өдөр).
Халах нүүргүй
Харах нүдгүй
Зүйр цэцэн үг
Халж ядахдаа хаяанд нь чацга алдах
Хоршоо үг
халах солих — халаа сэлгээ хийх
халах дөлөх — ажил хэрэг хэцүү бэрхээс халшрах ухрах
Товчилсон үг
БХЗЭ — Бошгыг Халах Залуучуудын Эвлэл
Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.