Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

халгай

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    ургамалЧагтлан ургадаг өндгөлжин навчтай, түрүү хэлбэрт баг цэцэгтэй, иш болон навчиндаа өргөс бүхий олон наст өвсөрхөг ургамал Эшийн ширхэгээр нэхмэлийн түүхий эд хийнэ, нялх иш, навчийг нь хүнсэнд хэрэглэж болдог

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнхалгай
Харьяалахын тийнхалгайн
Заахын тийнхалгайг
Өгөх орших тийнхалгайд
Гарахын тийнхалгайгаас
Үйлдэхийн тийнхалгайгаар
Хамтрахын тийнхалгайтай
Чиглэхийн тийнхалгай руу
Олон тоохалгайнууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Хэлц үг

  • халгай идсэн юм шиг — а.сээтгэр

    Халгай идсэн аятай сүүлээ сэрвээн дээрээ хаяж, ихэрхэх нь түүнд даанч зохихгүй юм. б.дуугүй

  • халгай идсэн тэмээ — ихэрхэг зантай хүн, сээтгэр

    Өдөржин ус нь буцлаад халгай идсэн хөгшин ат шиг урагш ахихгүй байсан нэгдлийн ГАЗ-69 ч хүйтэн булаг уусан тайлаг таврах мэт дэрс сондуул дээгүүр дэгдэн давхих болов (С.Надмид, Түмэн цагаан хонь).

  • Ногоо гарахад ноён хөлдөнө

  • Халгай гарахад хатан хөлдөнө

  • Халгай идсэн тэмээ шиг өлөлзөж

  • Хамуу гарсан ямаа шиг годолзох

  • Халгай идсэн тэмээ эрдгэр

  • Ханатлаа уусан үхэр эрдгэр

  • Халгай халгай хажуу дээр

  • Хурга ишиг дэнж дээр

  • Хараал ихэдвэл хэрүүл

  • Халгай ихэдвэл заваан

  • Хүний гараар

  • Халгай зулгаалгах гэх шиг

Зүйр цэцэн үг

  • Халгай урга. Чагтлан ургадаг өндгөлжин навчтай

  • Түрүү хэлбэрт баг цэцэгтэй

  • Нялх иш

  • Навчийг нь хүнсэнд хэрэглэж болдог: хамхуул дээр сууж

  • Халгай дээр хэвтэх

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.