Үндсэн хэсэг рүү шилжих

хандах

үйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iүйл үг
  1. 1.
    Зүглэх, чиглэх, нэгэн зүг рүү болох
  2. 2.
    Эерэх, зөвших эс зөвших хандлага гаргах; таатай болон таагүй байдал үзүүлэх
IIүйл үг
  1. 1.
    Байшингийн суурийн шороо чулуу зэргийг модон муна, чулуугаар давтаж дагтаршуулах

Ойролцоо үг

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)хандах
Одоо ирээдүй цаг (-на)хандана
Өнгөрсөн цаг (-лаа)хандлаа
Өнгөрсөн цаг (-в)хандав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)ханджээ
Үйлдсэн нэр (-сан)хандсан
Хэвшсэн нэр (-даг)ханддаг
Холбох нөхцөл (-ж)хандаж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)хандаад
Болзох нөхцөл (-вал)хандвал
Хүсэх (-маар)хандмаар
Захирах (-аарай)хандаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)хандахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • дээш хандах — а.дээшээ чиглэсэн байх; б.төр засаг, эрх мэдэлтний сонорт хүргэх

  • доош хандах — а.доошоо чиглэсэн байх; б.өөрийн удирдлаганд байх хүмүүст үүрэг даалгавар өгөх, халамж анхаарал тавих

  • нутгийн зүг хандах — нутгаа зүглэх, нутаг руугаа явах

  • бичгээр хандах — санаа бодлоо бичгээр уламжлах

  • залуучуудад хандах — залуучуудад зориулан, залуучуудыг онцгойлон харах

  • зарчимч байдлаар хандах — ажил хэргийн үүднээс хийх

  • шүүхэд хандах — шүүхэд очиж хэрэг заргаа нэг тийш болгуулах

  • ариг гамтай хандах — ариг гамтай хэрэглэх

  • дайсагнан хандах — сэтгэл буруулан хандах

  • дуусах тийшээ хандах — дуусах дөхөх

  • зөвөөр хандах — эерэх хандлага гаргах

  • итгэл төгс хандах — үйл хэргийн үнэн зөвд бат итгэж хийх, найдвар дүүрэн харах

  • муугаар хандах — тааламжгүй байдлаар хүлээн авах

  • нухацтай хандах — ихэд буурь суурьтай хийх

  • хайр гамгүй хандах — хайр гамгүй эдлэх

  • хайхрамжгүй хандах — үл тоох

  • хянуур хандах — маш сэрэмж болгоомжтой хийх

  • эсрэг хандах — эс зөвших хандлага гаргах

  • барилгын суурь хандах — барилгын суурийн хөрсийг дагтаршуулах

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.