Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

хараа

нэр үгүйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Нүдний харах чадал чинээ
  2. 2.
    Буугаар буудахад хол ойрын хэмжээг тааруулах онилуур
  3. 3.
    Дурангийн харах мөр, хэсэг
  4. 4.
    шилжсэн утгаТаних, ухах чадвар
  5. 5.
    шилжсэн утгаХүний анхаарал, сэрэхүй.
IIнэр үг
  1. 1.
    Домбо мэт сав суулганы амсартайгаа үргэлж задгай цорго
IIIнэр үг
  1. 1.
    Хүүхдийн өлгий дээрх нуман хэлбэртэй хориул.
IVнэр үг
  1. 1.
    Монгол гэрийн тоононы гол.
Vнэр үг
  1. 1.
    Монгол гутлын оймсны гутлын түрийнээс дээш ил гарах хэсэг.
VIнэр үг
  1. 1.
    Холыг харах өндөрлөг газар, тагт
  2. 2.
    VIIхараа бараа хорш. (харалдаа, бараа бараандаа), хараа харалдаа хорш
нэр үг
  1. 1.
    харааны хязгаарыг харуулсан хийсвэр шугам
  2. 2.
    харах чадвар

Ойролцоо үг

хараааны шугамхарагдах хүрээхарагдацбилэндхараал хэл

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнхараа
Харьяалахын тийнхарааны
Заахын тийнхарааг
Өгөх орших тийнхараад
Гарахын тийнхараанаас
Үйлдэхийн тийнхараагаар
Хамтрахын тийнхараатай
Чиглэхийн тийнхараа руу
Олон тоохараанууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • хараа муудах — нүдний харах чадал муудах, муу харах

  • хараа орох — харахгүй байж байгаад гэнэт юм хардаг болох

  • хараа зүй — гэрлийн үзэгдэл шинж чанарыг судлах физикийн салбар ухаан

  • хараа зүйч — а.хараа зүйгээр мэргэшсэн хүн; б.хараа зүйн багаж хэрэгслийг үйлдвэрлэгч мэргэжлийн мастер хүн

  • хараа тогтоох — харааг цаашид муутгахгүй тэр хэвээр нь байлгах

  • хараа хүрэх газар — нүдэнд харагдах газар. Монгол хэмжүүрээр 5 км орчим газар байдаг

  • хараа харалган — а.нүд нь харсаар боловч юм үл үзэх буюу үзэх нь муу; б.юмны үнэн мөнийг олж хардаггүй, харах чадваргүй

  • хүүхэн хараа — нүдний солонголог бүрхүүлийн голд байх цонх

  • хараа тусгах — нүдээр үзэх, харах

  • зөрүү хараатай дуран — харах мөр нь зөрүү дуран

  • алсын хараа — алсын бодол

  • сэтгэлийн хараа — алс, хэтийн бодол

  • домбоны хараа — домбоны амсартайгаа үргэлж задгай цорго

  • хөхүүрийн хараа — хөхүүрийн дэрвэгэр амсар

  • уулын хараа — уулын тагт

  • цагдуулын хараа — харуул манааны хүмүүс алсыг харах өндөрлөг

  • хараа асар — алсыг харах асар

Хэлц үг

  • Ханш муутай нөхрөөс

  • Хараа муутай сохор

  • Хараа аниагүй

  • Халтирах зүрхгүй

  • Хараа муудвал нуухтана

  • Хамар муудвал нустана

  • Чих муудвал шуугина

  • Цээж муудвал бөгтийнө

Хоршоо үг

  • хараа төлөв — алсын төлөв, үзэмж

  • овоо хараа — бууны овоо болон онилуур

  • онь хараа — бууг онилоход зориулсан жижиг сэтэрхий

  • хараа бараа — харалдаа, бараа бараандаа

  • хараа харалдаа — ойролцоо чиг, хавьцаа

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.