хараацай

нэр үг/xaraːt͡sʰaɪ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
амьтанБор шувуутан баг, хараацайхан овгийн хурдан нисдэг, хурц шовх далавчтай, жижгэвтэр шувууны ерөнхий нэр

IIнэр үг

1.
Хурдан морь унаач хүүхдийн цол

Англи утга

нэр үгswallow (bird)

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	хараацай
Харьяалахын тийн	хараацайн
Заахын тийн	хараацайг
Өгөх орших тийн	хараацайд
Гарахын тийн	хараацайгаас
Үйлдэхийн тийн	хараацайгаар
Хамтрахын тийн	хараацайтай
Чиглэхийн тийн	хараацай руу
Олон тоо	хараацайнууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

алтан хараацай — амьт. - хот суурин газарт үүрлэн амьдрах уран хараацайгаас том, хошуу ахар, бие цох хар, омруу цагаан, цагаавтар бидэртэй, уртавтар шовх нарийн жигүүртэй нисэх нь хурдан нэгэн зүйл хараацай
тэмээн хараацай — амьт. - биеийн урт нь хорин хоёр см орчим, өдний хэмжээ хорин таван см орчим урт, хортон шавж иддэг шувуу
улсын хараацай — улсын наадамд унасан морь нь нэг түрүүлж, нэг айрагдсан эсвэл гурван морь унаж айрагдуулсан хүүхэд

Хэлц үг

Нугас шувуу ирэхэд нуурын ус гэсдэг
Хараацай шувуу ирэхэд хангайн цас хайлдаг

Үгийн гарал

From an assimilated *karaačaï form of Proto-Mongolic *karïačaï. Associated with the adjective хар (xar, “black”) in some modern languages. Compare Buryat хараасгай (xaraasgaj), Kalmyk харада (xarada).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.