Үндсэн хэсэг рүү шилжих

харайх

үйл үг/ˈxarɛːx/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠠᠷᠠᠶᠢᠬᠤ

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Бүх биеэ урагш хүчлэн агаарт хий үсрэх
  2. 2.
    Хурдан явах, хөдлөх;

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto leap; to jump

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)харайх
Одоо ирээдүй цаг (-на)харайна
Өнгөрсөн цаг (-лаа)харайлаа
Өнгөрсөн цаг (-в)харайв
Өнгөрсөн цаг (-жээ)харайжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)харайсан
Хэвшсэн нэр (-даг)харайдаг
Холбох нөхцөл (-ж)харайж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)харайгаад
Болзох нөхцөл (-вал)харайвал
Хүсэх (-маар)хараймаар
Захирах (-аарай)харайгаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)харайхгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • босон харайх — гэнэт босож ирэн гүйн одох

  • огло харайх — гэнэт үсрэн босох

  • хол харайх — байгаа газраасаа хол зайд үсрэх

  • цам харайх — а.шашин. шашны элдэв бэлгэ тэмдэг бүхий баг өмсөн бүжиглэх; б.тогоруу нисэж буун бүжих

Зүйр цэцэн үг

  • Хүн гачигдвал худагт харайна

  • Нохой гачигдвал хэрэмд харайна

  • Харайхын өмнө харгуйгаа хар

Хоршоо үг

  • гүйх харайх — гүйн үсэрч дүүлэх

  • харайх дэвхрэх — үсрэн дэгдэж явах

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.