хахууль

нэр үг/xaxʊɮʲ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠠᠬᠤᠤᠯᠢ

Тайлбар

нэр үг

1.
Өөрийн зүй бус хэргийг биелүүлэх, бүтээхийн тул албан тушаалтанд ил, далд өгөх мөнгө, эд юм

Англи утга

нэр үгbribe

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	хахууль
Харьяалахын тийн	хахуулийн
Заахын тийн	хахуулийг
Өгөх орших тийн	хахуульд
Гарахын тийн	хахуулиас
Үйлдэхийн тийн	хахуулиар
Хамтрахын тийн	хахуультай
Чиглэхийн тийн	хахууль руу
Олон тоо	хахуульд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

хахууль идэх — хахуулийг хүлээн авах
хахууль өгөх — ажил хэргээ бүтээхийн тулд бусдад зүй бусаар ил далд юм өгөх
хахууль авахдаа дуртай түшмэл — ажил хэрэг бүтээж өгөхдөө эд юм авах сонирхолтой түшмэл
хахууль түлхэх — далдуур хахууль өгч, гэм зэмгүй царайлан суух

Зүйр цэцэн үг

Хөлдүүг нохой мэрэх дуртай
Хээл хахуульд ноёд дуртай

Хоршоо үг

хээл хахууль — ажил хэргээ бүтээхийн тулд бусдад зүй бусаар ил далд өгөх юм
бэлэг хахууль — ажил хэргээ бүтээлгэхээр бусдад өгсөн бэлэг сэлт болон элдэв юм

Үгийн гарал

Probably a doublet of хахуул (xaxuul, “bait, hook”). Morphologically containing + -ууль (-uulʹ), which is likely original: compare Buryat хахуули (xaxuuli, “hook”).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.