Үндсэн хэсэг рүү шилжих

хоног

нэр үг[χɔnɔɡ]

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠣᠨᠤᠭ

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Нэг өдөр, нэг шөнө нийлж хорин дөрвөн цаг буюу дэлхийн бамбөрцөг тэнхлэгээ нэг бүтэн эргэх хугацаа
  2. 2.
    Шөнө хонох газар
IIнэр үг
  1. 1.
    Нэгэн зүйл тариа
IIIнэр үг
  1. 1.
    Сур, дээс, утас зэргийг тогтоох тээглүүр хэрчлээс, онь

Ойролцоо үг

Англи утга

  • нэр үгday

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнхоног
Харьяалахын тийнхоногийнW
Заахын тийнхоногийгW
Өгөх орших тийнхоногтW
Гарахын тийнхоногоосW
Үйлдэхийн тийнхоногоорW
Хамтрахын тийнхоногтойW
Чиглэхийн тийнхоног руу
Олон тоохоногуудW

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • гуч хоногтой сар — гучин өдөр шөнө бүхий хугацаа

  • долоо хоног — долоон өдөр шөнө

  • хоног хураах — үхсэн хүний хойноос бэлэвсрэх хугацаа дуусч уй тайлах

  • хоногийн манаа — цэргийн анги, салбарын дотоод дэг журам сахиулах, зэвсэг, байлдааны бусад техник галт хэрэгсэл, байр эд хогшлыг хамгаалах, дотоод албаны бусад үүрэг гүйцэтгэхийн тулд захирагчийн тушаалаар томилдог түр бүрэлдэхүүн

  • хоног саатах — а.ямар нэг шалтгааны улмаас ажил хэрэг хоногийн хугацаагаар түр зогсох; б.өдөржин шөнөжин

  • хоног өнгөрүүлэх — айл хэсүүчлэн хонох

  • хоног тохиолдох газар — унтаж амрах газар

  • зуур хоногийн газар — замдаа нэг хонох газар

  • шөнийн бор хоногт — замдаа нэг хонох газар

  • хоног тасрах — идэш хоолгүй өнжих

  • хоног будаа — урга. - шаравтар өнгөтэй нэгэн зүйл тариа

  • хоног амуу — урга. - үр мөхлөг нь улаан хоногтой адил бөгөөд өнгө шар, чанахад өсч арвидах нь үлэмж, хүн идвэл болно, мал тэжээхэд сайн, иш өвсийг морь малд хэрэглэдэг нэгэн зүйл тариа

  • улаан хоног — урга. - хоног амуутай адил болоод хэвэг улаан нэгэн зүйл тариа

  • усан хоног — урга. - янз монгол амуутай адилхан нэгэн зүйл тариа

  • хоног гаргах — хэрчлээс гаргах, онь гаргах

  • мөөрний хоног — дугуй хүрээг хооронд угсарч холбох онь

Хэлц үг

  • хоногийн тоо гүйцэх — а.гашуудал, бэлэвсрэлийн хугацаа дуусах; б.хорио цээрийн хугацаа гүйцэх; в.шилж. үхэх, насны тоо гүйцэх

  • хоногоо тоолох — хоногоо хүлээх

  • хоногоо хүлээх — хариугүй үхэх дөхөх

  • хоногийн тоо гүйцэх/дуусах — үхэх, насны тоо гүйцэх

    Хоёр далавч ургаагүй болохоор нисэж нэг үзсэнгүй, хоногийн тоо дуусаагүй болохоор үхэж нэг үзсэнгүй (Д.Маам, Газар шороо).

  • Өдөр бүр өөдлөх

  • Хоног бүр хоногших

  • Хол аян хөөвөл морины сайныг мэднэ

  • Хоног өдөр одвол хүний чанарыг мэднэ

  • Хоног будаан хоолтой

  • Хонин арьсан дээлтэй

Зүйр цэцэн үг

  • Хоног будаан хоолтой

  • Хонины арьсан дээлтэй

Хоршоо үг

  • өдөр хоног — хорин дөрвөн цагийн хоорондох хугацаа

  • сар хоног — олон өдөр

  • хоног хугацаа — цаг хугацаа

Үгийн гарал

From хонох (xonox, “to spend the night”) + -г (-g).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.