Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

хэмнэх

үйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iүйл үг
  1. 1.
    Цаг уур ба халуун хүйтэн болон эзлэхүүн бүхий юмыг тусгай хэмжүүрээр хэмжих, багцаалах, бараглах
  2. 2.
    шилжсэн утгаЮмыг аягалах, хундагалах.
IIүйл үг
  1. 1.
    Аливаа зүйлийг арвилах, гамнах

Ойролцоо үг

гамнахарвилах

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)хэмнэх
Одоо ирээдүй цаг (-на)хэмнэнэ
Өнгөрсөн цаг (-лаа)хэмнэлээ
Өнгөрсөн цаг (-в)хэмнэв
Өнгөрсөн цаг (-жээ)хэмнэжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)хэмнэсэн
Хэвшсэн нэр (-даг)хэмнэдэг
Холбох нөхцөл (-ж)хэмнэж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)хэмнээд
Болзох нөхцөл (-вал)хэмнэвэл
Хүсэх (-маар)хэмнэмээр
Захирах (-аарай)хэмнээрэй
Үгүйсгэх (-хгүй)хэмнэхгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • айраг хэмнэх — айргийг тусгай хэмжүүрээр хэмжих, багцаалах

  • мөнгөө хэмнэх — мөнгөө хэрэгцээтэй зүйлдээ үр ашигтай зарах

  • хөрөнгө хэмнэх — хөрөнгө мөнгөө хэрэгтэй зүйлд нь тооцоотой зарцуулах

  • цагийг хэмнэх — цагийг үр бүтээлтэй өнгөрүүлэх

Зүйр цэцэн үг

  • Хэлж болшгүй хэтийн явдал

  • Хэмнэж болшгүй орчлонгийн явдал

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.