Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

хүрэн

тэмдэг нэр/ˈxureŋ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠦᠷᠡᠩ

Тайлбар

Iтэмдэг нэр
  1. 1.
    Улаан хар хольцож нэлээд бараавтар болсон өнгө, зүсэм
IIтэмдэг нэр
  1. 1.
    хүрэн шувуу амьт. (эрээн шувуу).

Англи утга

  • тэмдэг нэрbrown, chestnut

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнхүрэн
Харьяалахын тийнхүрнийн
Заахын тийнхүрнийг
Өгөх орших тийнхүрэнд
Гарахын тийнхүрнээс
Үйлдэхийн тийнхүрнээр
Хамтрахын тийнхүрэнтэй
Чиглэхийн тийнхүрэн рүү
Олон тоохүрнүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • хүрэн алаг — хүрэн дээр цагаан алагласан өнгө, зүсэм

  • хүрэн бор — а.улаан харын хар нь дийлсэн өнгө, зүсэм; б.хүний борлосон царайны өнгө

  • хүрэн зос — газраас гарах улаан хүрэн өнгөтэй шороон будаг

  • хүрэн зээрд — а.зээрдээс арай хүрэвтэр зүсэм; б.хүний царайд цус хөөрсөн байдалтай өнгө

  • хүрэн морь — хүрэн зүсмийн морь

  • хүрэн нүүрс — ялзмагт нүүрсий бага зэрэглэлтэй, хүрэн, бараан, хүрэн өнгөтэй нүүрс

  • хүрэн тарлан — нуруугаараа цагаантай хүрэн зүсэм

  • хүрэн улаан — харавтар улаан өнгө, зүсэм

  • хүрэн улаан ат — харавтар улаан зүсмийн ат

  • хүрэн улаан торго — харавтар улаан өнгийн торго

  • хүрэн торгод — захчин ардын бий-биелгээ

  • хүрэн хар — харавтар хүрэн өнгө, зүсэм

  • хүрэн хөрс — хээрийн бүсийн үндсэн хэв шинжийн хөрс

  • хүрэн царай — хүрэн бор өнгийн царай

  • хүрэн эрээн — хүрэн дээр бусад өнгө холилдсон өнгө, зүсэм

  • хүрэн баавгай — амьт. - бие том, хүрэн зүстэй, модонд авирч, усанд умбаж чаддаг нэгэн зүйл баавгай

  • хүрэн булга — амьт. - булга

  • хүрэн бургас — урга. - бор бургас

  • хүрэн бүргэд — амьт. - халзан бүргэд

  • хүрэн замаг — урга. - хүрэн өнгөтэй, далайн ёроолд ургадаг, хавтгай замгийн нэгэн зүйл

Хэлц үг

  • хүрэн бөөртэй — хүнийрхүү, элгэмсэг биш

  • Ганган хүний зарц биш

  • Гадаа морины уяа биш

  • Хүн хүний зарц биш

  • Хүрэн морины уяа биш

  • Хүн бүхний зарц биш

  • Хүрэн монины уяа биш

  • Хүн хүнээ хүрээлнэ

  • Хүрэн азарга жороолно

  • Хүний хүүгийн хүзүү бат

  • Хүрэн морины хүч их

  • Хүргэн хүү тусаа үзүүлэх

  • Хүрэн үхэр хүчээ харуулах

  • Хүрэл хэдий хатуу боловч

  • Хүрэн гал дээр улайдаг

  • Хүрэн зээрд болохдоо хүрэл чулуун зүрхтэй

  • Ууснаа гарсан хойно уушгин чулуун зүрхтэй

  • Хүрэн морины хүч сайн

  • Хүдэр чөдрийн мэх сайн

Зүйр цэцэн үг

  • Хүрэн зээрд болохдоо хүрэл чулуун зүрхтэй

  • Ууснаа гарсан хойно уушгин чинээ зүрхтэй

Үгийн гарал

Inherited from Classical Mongolian ᠬᠦᠷᠡᠩ (küreng), from Middle Mongol 苦兒革 (kǔérgé /⁠kürge⁠/).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.