хүчир

тэмдэг нэр

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

тэмдэг нэр

1.
Төвөгтэй, бэрх хэцүү, ярвигтай

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	хүчир
Харьяалахын тийн	хүчрийн
Заахын тийн	хүчрийг
Өгөх орших тийн	хүчирд
Гарахын тийн	хүчрээс
Үйлдэхийн тийн	хүчрээр
Хамтрахын тийн	хүчиртэй
Чиглэхийн тийн	хүчир лүү
Олон тоо	—

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

хүчир амьдрал — бэрх хэцүү амьдрал
хүчир бодол — шийдвэрлэхэд хэцүү, учир нь олдохгүй санаа
хүчир зовуур — хүнд хүчир аюул зовлон
хүчир үүрэг — бэрхтэй даалгавар

Хэлц үг

Бэрх бие засах
Хүчир хүнд нэмэх
Хүн мөн адилаа тооно
Хүчир сайн нь мэтгэж зүтгэнэ
Хүнд ачаанд хүлгийн тар мэдэгдэнэ
Хүчир зовиурт хүний чанар танигдана
Хүнд ачаанд хүлгийн чадлыг танина
Хүчир явдалд хүний зоригийг мэднэ
Хүнд биеэ бүү хөнгөрөөгтүн
Хүчир их засгаа бүү султгагтун
Хүнд их биеэ бүү хөнгөрөгтүн
Хүчир бэрх замд хянамжтай яв
Цочир бэрх зүйлд санамжтай яв
Хүчир гэмтнийг биеэсээ холдуул
Хүссэн сайныг хүндлэн дуурай
Хүчир муу гэмтлийг биенээсээ холдуулж
Хүссэн сайныг хүндлэн дуурайх хэрэгтэй

Зүйр цэцэн үг

Хүчир гэмтнийг биеэсээ холдуул
Хүссэн сайныг хүндлэн дууриа

Хоршоо үг

хүчир бэрх — хүнд бэрх, ярвигтай
хүчир бэрхшээл — саад төвөг
хүнд хүчир — дааж давшгүй, бэрхшээл ихтэй

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.