хөлөг

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠥᠯᠭᠡ

Тайлбар

Iнэр үг

1.
хүндэтгэлМорь
2.
хүндэтгэлХүндэтгэвэл зохих хүний уналга;

IIнэр үг

1.
Шатар, мягман, буга, бух, жирэг зэрэг тоглоомын өрж наадах хүснэг зураг бүхий тавиур.

IIIнэр үг

1.
Далай, тэнгис, мөрөн зэрэг их усанд явах том онгоц
2.
Агаар тэнгэр, сансраар явах том онгоц

IVнэр үг

1.
хөлөг баатар (өрлөг баатар, алдар цуутай баатар).

Ойролцоо үг

хавтгай мод банз

Англи утга

нэр үгship; vessel; chessboard, gameboard

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	хөлөг
Харьяалахын тийн	хөлгийн
Заахын тийн	хөлгийг
Өгөх орших тийн	хөлгөнд
Гарахын тийн	хөлгөөс
Үйлдэхийн тийн	хөлгөөр
Хамтрахын тийн	хөлөгтэй
Чиглэхийн тийн	хөлөг рүү
Олон тоо	хөлгүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

хөлөг онгоц — далай, тэнгист явах хүчин чадал ихтэй том усан онгоц
хөлөг онгоц өргөгч — хөлөг онгоцыг тусгай хонгилд байрлуулж усны нэг төвшнөөс нөгөөд шилжүүлэх байгууламж
хөлөг онгоцны үйлдвэр — усан онгоц хийх үйлдвэр
хөлөг онгоцоор явах — усан онгоцоор далайг гатлан явах
хөлгийн цогц — баганан цогцолборыг тогтоох, дохио өгөх, завь буулгах болон ачаа өргөн тээвэрлэх ажлыг гүйцэтгэдэг хөлөг онгоцны тоноглол
худалдааны хөлөг онгоц — худалдаа хийж нааш цааш зорчих том усан онгоц
агаарын хурдан хөлөг — нисэх онгоц
сансрын хөлөг — сансар. - дэлхийг тойрон орчиж, сансрын уудмаар аялан явах онгоц, хиймэл дагуул

Хэлц үг

хөлгийн шандас сорих/хөлгийн шандас сунгах — мориор уралдах, давхих

Зүйр цэцэн үг

Хөлгийн сайныг унан байж мэддэг
Хүний сайныг ханилан байж мэддэг
Хөлөг морины хурд
Хүдэр биеийн чадал мэднэ

Товчилсон үг

ДХО — Десантын Хөлөг Онгоц
ТХО — Тээврийн Хөлөг Онгоц

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.