Үндсэн хэсэг рүү шилжих

цайрах

үйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Юмны өнгө цайвар болох, цагаарч харагдах
  2. 2.
    Хүн, амьтны төлжиж өнгө зүс орох
  3. 3.
    шилжсэн утгаЮманд дадаж зүгшрэх, цагаашрах
  4. 4.
    шилжсэн утгаЭд хөрөнгө нь барагдаж үгүйрэх, доройтох
  5. 5.
    шилжсэн утгаИчиж зовохыг мэдэхгүй болох;

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)цайрах
Одоо ирээдүй цаг (-на)цайрна
Өнгөрсөн цаг (-лаа)цайрлаа
Өнгөрсөн цаг (-в)цайрав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)цайрчээ
Үйлдсэн нэр (-сан)цайрсан
Хэвшсэн нэр (-даг)цайрдаг
Холбох нөхцөл (-ж)цайрч
Урьдчилах нөхцөл (-аад)цайраад
Болзох нөхцөл (-вал)цайрвал
Хүсэх (-маар)цайрмаар
Захирах (-аарай)цайраарай
Үгүйсгэх (-хгүй)цайрахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • бороо цайрах — бороо орж буй нь цагаарч харагдах

  • өнгө нь цайрах — юмны өнгө гандах

  • үс нь цайрах — үс нь цагаан болох

  • мал таргалж цайрах — мал таргалж өнгө зүс орох

  • ажил хөдөлмөрт цайрах — ажил хөдөлмөрт дадаж зүгшрэх, цагаашрах

  • хөрөнгө нь цайрах — эд хөрөнгө нь барагдах, үгүйрэх

  • цайрч яваа айл — ядуурч доройтсон айл

  • данс цайрах — а.дансанд орсон хэрэг явдал шийдвэрлэгдэх; б.данс хаах, өр авлагагүй болох

Хоршоо үг

  • цайрах цагаашрах — дадаж зүгшрэх

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.