цол

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Хүний албан тушаал, мэргэжлийн зэрэг, цэргийн албаны зэрэг дэвийг ялгахын тул албан ёсоор олгосон хэргэм зэрэг, өргөмжлөл, дэс
2.
Гавьяа байгуулагсдад төр засгаас мялаах алдар
3.
шилжсэн утгаХоч нэр

IIнэр үг

1.
цол цол чимээ. (савласан шингэн зүйлийн зайлагдахад гарах дуу чимээ)

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	цол
Харьяалахын тийн	цолын
Заахын тийн	цолыг
Өгөх орших тийн	цолд
Гарахын тийн	цолоос
Үйлдэхийн тийн	цолоор
Хамтрахын тийн	цолтой
Чиглэхийн тийн	цол луу
Олон тоо	цолууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

генерал цол — цэргийн даргын эрхэм дээд дэс
жанжин цол — жанжин хэргэм
бөхийн цол — улсын баяр наадамд барилдаж тодорхой болзол бүхий амжилт гаргасан бөхийг алдаршуулан магтах цол
морины цол — а.улс, аймаг, сумын наадамд олон удаа түрүүлж айрагдан торгон жолоогоо өргүүлсэн моринд соёрхон олгох алдар; б.наадамд түрүүлж айрагдсан морийг алдаршуулсан магтаал
ардын жүжигчин цол хүртэх — жүжигчний хөдөлмөр, ур чадварыг үнэлж төр засгаас хайрласан алдар хүнд
дэлхийн аварга цол — дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд түрүүлсэн гавьяаг үнэлж олгох алдар хүнд
хөдөлмөрийн баатар цол — хүний хийж бүтээсэн, байгуулсан гавьяаг үнэлж төр засгаас хайрласан алдар хүнд
спортын мастер цол авах — спортод амжилт гаргасны учир хүртэх алдар
шатрын мастер цол — шатрын спортод амжилт гаргасны учир хүртсэн алдар
нэр цол өгөх — хоч нэр өгөх
нэр цолоо дуудуулах — хоч, муу нэрээ дуудуулах
цол цол хийх — савтай шингэн зүйлийн зайлагдахад дуу чимээ гарах, сонсдох
айраг цол цол хийх — хөхүүртэй айраг зайлагдахад цол цол гэсэн дуу чимээ сонсдох

Хэлц үг

Нэр нэхийд дарагдахгүй
Цол цолмонд дарагдахгүй

Хоршоо үг

цол хэргэм — хэргэм зэрэг
алдар цол — хүний алдар гуншин, гавьяа шагнал
цол гуншин — а.хүний байгуулсан гавьяагаа үнэлүүлж авсан алдар цуу, шагнал; б.монгол бөхийн үндсэн цолон дээр чимэг болгон олгосон үгс
цол чимэг — бөхийн цол дээр улам өрнөн бадрахын бэлгэдэл болгон хэрэглэдэг үгс
нэр цол — а.алдар, хэргэм зэрэг; б.шилж. хоч
цол хоч — нэр хоч

Товчилсон үг

ЭЗЦОДЗ — Эрдмийн Зэрэг, Цол Олгох Дээд Зөвлөл

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.