Үндсэн хэсэг рүү шилжих

шат

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠱᠠᠲᠤ

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    хуучирсанАвгай дээлийн бэлхүүс тушаа хадсан дөрвөлжин оруулга.
IIнэр үг
  1. 1.
    Төмөр, мод, чулуу зэргээр хийсэн, өндөр өөд авирах, буухад хэрэглэх хэрэгсэл
  2. 2.
    шилжсэн утгаҮе, зэрэг дэв, алхам
IIIнэр үг
  1. 1.
    Цавчиж зассан хоёр хэсэг нарийн модны дунд бяцхан сэрвээ хийж, доогуур нь хэлхэн, өмнө хойд талыг нь холбон, тэмээ хомноход хэрэглэдэг хэрэгсэл
IVнэр үг
  1. 1.
    Хоол цайны явган ширээ.
нэр үг
  1. 1.
    шатжуулж барьсан зам эсвэл урт шаттай зам
  2. 2.
    хэд хэдэн гишгүүрээс бүрдсэн дээшээ доошоо нэвтрэхэд ашигладаг зам

Ойролцоо үг

Англи утга

  • нэр үгstair, stairs, staircase, stairway

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийншат
Харьяалахын тийншатны
Заахын тийншатыг
Өгөх орших тийншатанд
Гарахын тийншатнаас
Үйлдэхийн тийншатаар
Хамтрахын тийншаттай
Чиглэхийн тийншат руу
Олон тоошатнууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • дүүжин шат — юмнаас дүүжлэн хийсэн өгсөх, буух шат

  • модон шат — модоор хийсэн шат

  • цахилгаан шат — өндөр байшин барилгад хүн, ачаа барааг дээш доош зөөх цахилгааны хүчээр ажиллах шат

  • чулуун шат — чулуугаар хийсэн шат

  • шатаар буух — шатаар доош уруудах

  • шатаар өгсөх — шатаар дээш явах

  • шатаар уруудах — шатаар буух

  • анхан шат — анхны үе

  • шат ахих — зэрэг дэв ахих, сайжрах

  • боловсролын шат — боловсролын үе, алхам

  • хөгжлийн шат — хөгжлийн үе

  • түүхийн гол үе шат — түүхийн гол үе, алхам

  • шатан сүүлт — амьт. - жирийн хүрэлзгэнэ

  • хомны шат — тэмээг хомноход хэрэглэдэг, цавчиж зассан хоёр мод

Хоршоо үг

  • дэгтэр шат — юм өөд гарах зам, гишгүүр

  • шат гишгүүр — өгсөж уруудах хэрэгсэл

  • үе шат — байгаль нийгмийн тодорхой хөгжилд хүрсэн хугацаа

  • хом шат — тэмээний ачлагад хэрэглэх хоёр төрлийн хэрэгсэл

  • шат бамбай — тэмээнд, ачаа ачихад хэрэглэх хос модон хэрэглэл болон эсгий зөөлөвч

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.