Үндсэн хэсэг рүү шилжих

ширээ

нэр үгтэмдэг нэр/ʃire/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Юм хум агуулж тавих тавцантай, хэвтээ хэлбэртэй хэрэглэл, хэлбэр болоод зүйл ялгал олон янз
  2. 2.
    хуучирсанХаан хүн, төрийн ёслолын үед суух сандал;
IIтэмдэг нэр
  1. 1.
    Тэмээний эгц босоо бөх

Ойролцоо үг

Англи утга

  • нэр үгtable

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнширээ
Харьяалахын тийнширээгийнW
Заахын тийнширээгW
Өгөх орших тийнширээдW
Гарахын тийнширээгээсW
Үйлдэхийн тийнширээгээрW
Хамтрахын тийнширээтэйW
Чиглэхийн тийнширээ рүү
Олон тооширээнүүдW

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • аяганы ширээ — аяга агуулах ширээ

  • бичгийн ширээ — бичиг ном хийх, бичих ширээ

  • дархны ширээ — дархан хүний урлан хийх ширээ

  • дугуй ширээ — дугуй хэлбэртэй ширээ

  • мэс заслын ширээ — мэс засал хийх зориулалтын ширээ

  • хоолны ширээ — хоол тавьж идэх ширээ

  • явган ширээ — намхан ширээ

  • ширээ авах — а.шинээр ширээ худалдан авах; б.ширээн дээр засч бэлтгэх хоол унд, зуушны зүйлийг худалдан авах

  • ширээ бэлдэх — зочинд хоол зууш бэлтгэх

  • ширээ засах — хоол ундны зүйл засч бэлтгэх

  • ширээний дэн — ширээн дээр тавьж гэрэлтүүлэх чийдэн, дэн

  • ширээний ном — шилж. - а.уншигч олонд ихэд таашаагдсан ном; б.гар дор байнга хэрэглэгддэг чухал хэрэгцээтэй ном

  • ширээний нүд — ширээний шургуулга

  • ширээний теннис/ширээний одон бөмбөг — спорт. - тусгай ширээн дээр тоглох одон бөмбөг

  • ширээ цагаан ембүү — тавин лангийн ембүү

  • хаан ширээнд суух — хааныг ор залгамжлан суух, хаан болох

  • хаан ширээ залгамжлах хөвгүүн — хаан болох, хаан төрийг залгамжлах хөвгүүн

  • ширээ бөхтэй тэмээ — эгц босоо бөхтэй тэмээ

Хэлц үг

  • ширээ булаацалдах — албан тушаал авахыг санаархах

  • Ширээ алгадаж муур айлгах

  • Ширээ бөхий нь ширдэг болгож

  • Ширмэн тавгий нь илэг болгох

  • Ширээ буур бөхөндөө шавдаг

  • Ширээтийн гэгээн босгондоо шавдаг

  • Ширээ налж ширгэнэ

  • Шил хоосон гулгана

  • Ширээ нь хүнд эд

  • Хүн нь ширээнд эрдэнэ

  • Ширээ тэмээний сэглэгээр

  • Сийгсэн жаврын жиллэгээр

Хоршоо үг

  • вандан ширээ — урт модон ширээ болон сандал

  • ширээ/ширээ сандал — юм тавих, суух эдлэл

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *sirexe, compare Dongxiang shire.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.