Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

эрүү

нэр үг/eru/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠡᠷᠡᠦ

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    биезүй. Хүн амьтны толгойны амнаас дооших хэсэг
  2. 2.
    Зуухны аман талд гал, үнс зэргийг тосч байрлуулсан хавтгай төмөр
  3. 3.
    Хавхны амьтны хөлийг хавчих хэсгийг торгоон тавьсан матигар мод
  4. 4.
    хуучирсанЭхнэр хүний дээлийн ханцуйд өөр өнгийн зүйлээр оёж хийсэн оруулга;
IIнэр үг
  1. 1.
    хуульГэмт хэрэг үйлдэгсдийг залхаах цааз
  2. 2.
    хуульхуучирсанЯл, шийтгэл, хор;

Англи утга

  • нэр үгchin; jaw
  • нэр үгtorture

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнэрүү
Харьяалахын тийнэрүүний
Заахын тийнэрүүг
Өгөх орших тийнэрүүд
Гарахын тийнэрүүнээс
Үйлдэхийн тийнэрүүгээр
Хамтрахын тийнэрүүтэй
Чиглэхийн тийнэрүү рүү
Олон тооэрүүнүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • эрүү заах — амьтны эрүүг толгойноос салгах

  • эрүү зуурах — ихэд даарснаас хүн, амьтны шүд зуурах

  • зуухны эрүү — зуухны амнаас унах гал, үнсийг тосч авдаг төмөр гаргуул

  • хавхны эрүү — хавхны эх биенээс гарсан урт хэсэг

  • уулын эрүү — уулын өндөрлөг хэсгээс доош буусан шувтарга

  • эрүү тулгах — ял зэмлэл хүлээлгэхээр шаардах, албадах

  • эрүүгийн хууль — ямар хэргийг гэмт хэрэгт тооцох, түүнд ямар ял шийтгэл оноохыг заан тогтоосон хууль цаазын бичиг

  • есөн эрүү — хуучир. - эртний хууль цаазны харгис есөн төрлийн эрүү шүүлт

  • есөн эрүү давах — хууль цаазны есөн янзын шүүлтийг туулах

Хэлц үг

  • эрүү өвдөг нийлэх — ихэд хөгшрөх

  • эрүү толгой зодолдуулах/нийлүүлэх — хоол идэх

  • дэвсээ эрүү — налиг нялуу үг яриатай хүн

  • эрүүний шөл амсах — үглүүлэх, яншуулах

  • эрүү аман доор орох — хүнд хэлэгдэх, бусдын царай харах

    Хуршсан эмнэлэг байгуулсангүй юм бол, эм эмнэлгийн талаар бид мөн л бусдын эрүү аман доор орж, хөдөө тосгоны эмч чухаг эм ховор байдлыг хэзээд хувируулж чадахгүй шүү (Бадав, Гурван сарын гулгуй цэцэг).

  • эрүү дэлгэх — хэлэлцэн ярилцах

    Хонь хотолсноос хойш, малчин хүн хоолоо идэж барвал, эрүү дэлгэн суухаас өөр сайхан юу байх вэ (Бүрэнтөгс, Мянганы гурав).

  • эрүү өвдөг [нь] нийлэх — ихэд хөгшрөх

    Эрүү өвдөг нь нийлсэн хэдэн хөгшид үлджээ (С.Эрдэнэ, Холбоо гурван тууж).

    Бурханы ямархан хувь зохиолоор таарсан юм гэмээр түүний нөхөр нь эрүү өвдөг нь нийлэх шахсан нэгэн билээ (Н.Сүхбат, Буу).

    Дорж тавин цэргийнхээ хамт хэдэн пүүсний хашаанд орвол эрүү өвдөг нь нийлэх шахсан хөгшин луухаанаас өөр хүн байсангүй (Ч.Лодойдамба, Тунгалаг тамир).

  • эрүү толгой зодолдох — дагжин чичрэх

    Битүү харанхуй манаран шөнийн хүйтэн салхи нэвт үлээн дутуу нойртой Түгжилийн эрүү толгой өөрийн эрхгүй зодолдон байв (Ч.Лодойдамба, Тунгалаг тамир).

  • эрүү толгой зодолдуулах — юм идэх

    Эрүү толгой зодолдуулах юу байна даа гэсээр майханд гүйж орвол Чулуун хуурсан гурил зуурч суув (Д.Цэдэв, Айргийн амт).

    Тэр чинь Гонжоо тайжид зарагдсаны хүчээр бор хоног залгаж яваа хүн шүү дээ. Хөөж орхивол эрүү толгой зодолдуулах юм үгүй болно (Ч.Лодойдамба, Тунгалаг тамир).

  • эрүү хамхилгүй хавшилдах — тасралтгүй хуцах, улих

    Нүүдэлчний хот бараагнан гал улалзаж… ноход эрүү хамхилгүй хавшилдана (П.Хорлоо, Багш).

  • эрүү хамхихгүй — зогсолтгүй ярих

    Дорж гэрт орж ирснээсээ хойш арван минутын турш эрүү хамхилгүй элдвийн юм донгослоо.

  • эрүүгээ хамхих — хэл үггүй байх, ярианд оролцохгүй суух

    За чи юу ч болсон эрүүгээ хамхиад л сууж бай, чи зүгээр (Д.Батбаяр, Цахилж яваа гөрөөс).

  • эрүүний шөл уулгах — (шог) үглэх, янших

    Чамд амьдралыг чинь чиглүүлж, эрүүний шөл уулгаж байдаг эхнэр хэрэгтэй. Тэгэхгүй бол хаашаа ч хамаагүй хадуураад явчихна.

  • ↑ дэвсээ эрүү

  • Идээ эзнээ таньдаггүй

  • Эрүү сахлаа таньдаггүй

  • Өр өвдсөн хүний

  • Эрүү өөд өшиглөнө

  • Үг илүүтэйн

  • Эрүү хугархай

  • Үг хэлгүй

  • Эрүү шанаагүй

  • Чихнээс татахад

  • Эрүү нь хөдлөх

  • Эр эм салахаас биш

  • Эрүү толгой салахгүй

  • Эр эм хоёр битгий хэл

  • Эрүү толгой хоёр ч салдаг

  • Эр эмдээ түшээ

  • Эрүү амандаа түшээ

  • Эрүү толгой салдаг

  • Эр эм салдаггүй

  • Эрүүл саруул явсан цагт

  • Эрүү өвдөг нийлсэн ч мэнд

Хоршоо үг

  • эрүү ам — хүн, амьтны амны хөндий болон түүнд байрлах шүд суух хэсэг

  • эрүү толгой — хүн, амьтны уураг тархи бүхий эрхтэн болон түүний амны хөндийгөөс дооших хэсэг

  • эрүү шүүлт — гэмт хэрэгтэнг банз шаахай зэрэг тамлан зовоох хэрэгсэл ашиглан байцаах нь

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *erexün, compare Daur eruu.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.