Үндсэн хэсэг рүү шилжих

ядах

үйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Ажил хөдөлмөрөөс бэрхшээх, халгах
  2. 2.
    Аливаа зүйлийг тэсвэрлэж чадахгүй болох
  3. 3.
    Үйл ажлыг арай чамай хийсэн болох
  4. 4.
    Аргаа барах, зүдрэх, ядрах, цөхрөх
  5. 5.
    Төвдөхгүй, хэцүү биш

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)ядах
Одоо ирээдүй цаг (-на)ядна
Өнгөрсөн цаг (-лаа)ядлаа
Өнгөрсөн цаг (-в)ядав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)яджээ
Үйлдсэн нэр (-сан)ядсан
Хэвшсэн нэр (-даг)яддаг
Холбох нөхцөл (-ж)ядаж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)ядаад
Болзох нөхцөл (-вал)ядвал
Хүсэх (-маар)ядмаар
Захирах (-аарай)ядаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)ядахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • арга ядах — арга барагдах, аргаа барах

  • барьж ядах — ажлаас бэрхшээн барьж ажиллаж чадахгүй байх

  • халдаж ядах — ойртож хүрч чадахгүй бэрхшээх

  • байж ядах — тэсч ядан байх

  • биеэ барьж ядах — тэсвэр тэвчээрээ алдах

  • тогтож ядах — байж суух газраа олохгүй байх, тэсч ядах

  • тэсч ядах — сэтгэлээ барьж чадахгүй байх

  • үзэн ядах — үзэж чадахгүй болох, ад шоод үзэх

  • хүлээж ядах — хүлээсээр тэсч чадахгүй болох

  • идэж ядах — дуртай дургүй идэх

  • хийж ядах — хийсэн болох

  • хөдөлж ядах — ихэд удаан хөдлөх, хийсэн хөдөлсөн болох

  • дааж ядах — даахгүй зүдрэх, цөхрөх

  • ядаж цөхөх — ядуу учир чармайн зүдрэх

  • ядаад байх юм биш — хэцүү биш

  • хийж ядах юу байх билээ — хийхэд хэцүү биш

Хэлц үг

  • ядсан нохойд хатсан баас — зовлон дээр зовлон, ядарсан дээр улам нэрмээс болох

  • Ядах цагт

  • Тугалын толгой их

Зүйр цэцэн үг

  • Ядаж байхад

  • Яршиг тааралдах

Хоршоо үг

  • ядах зүдэх — ажил үйлээс халган бэрхшээх, туйлдаж ядрах

  • арай ядан — дөнгөн данган, чүү чамай

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.