Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

яр

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    анагаах ухаанХүн, амьтны арьсны бүх давхаргыг гэмтээж, шархлуулсан эмгэг
IIнэр үг
  1. 1.
    Модны гишүүний язгуур
IIIнэр үг
  1. 1.
    чимээНохойн ярдаглан хуцах, хүмүүсийн маргалдах зэрэгт гарах дуу чимээ

Ойролцоо үг

бүслүүрмогой яр

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийняр
Харьяалахын тийнярны
Заахын тийнярыг
Өгөх орших тийнярд
Гарахын тийнярнаас
Үйлдэхийн тийняраар
Хамтрахын тийняртай
Чиглэхийн тийняр луу
Олон тооярууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • яр гарах — арьсан дээр яр бий болох

  • амгай яр — хүний завжинд гардаг нэгэн зүйл яр, эмгэг

  • амруу яр — амны салст бүрхүүл үрэвсэн улайж, идээлэх өвчин

  • бүсрэг яр — их халуунд хөлсний булчирхайнаас гарах, улаан бижрүү, улайрч бурзайн гарах яр

  • гортиг яр — цус саатсанаас бэлхүүс орчим гарах яр

  • могой яр — биеийг ороосон нэгэн зурвас улаавтар мөхлөг яр; мэдрүүл бүгсэн, салхин цэцгийн нян сэдрэх юмуу тархлаа суларснаар идэвхжих, голдуу хавирга завсрын мэдрүүл дагасан, хөндүүр гинжин цэврүү

  • хулгана яр — а.хүний биед гарах нэг зүйл хорт яр өвчин; б.адуунд дамжин халдварлах бөгөөд анх хүзүүний орчмоос эхлэн гарч үрэвсэн хордуулах нэг зүйл яр өвчин

  • тэмбүү яр — нэгэн зүйл өнгөний халдварт өвчин

  • хятад яр — хүрэлцэхийн хор, тэмбүү

  • чоно яр — хүний нүүр зэргээр гарах улаан өнгөтэй яр

  • модны яр — модны язгуур

  • яр хийх — а.зарим юмны унаж хэмхрэхэд гарах чимээ; б.зарим амьтны хахир дуу чимээ; в.хүний хэвцэглэн хэдэрлэн эсэргүүцэх

  • нохой яр хийх — нохой уурсан архирах, хуцах

  • яр яр хийх — а.нохойн ярдаглан хуцах; б.шилж. хүний урдаас үг сөрөх, хэрэлдэх

Хэлц үг

  • Жар гарснаас биш

  • Яр гарч уу

  • Ял идээд баяждаггүй

  • Яр долоогоод цаддаггүй

  • Ямаа таргалавч сүүл нь таргалахгүй

  • Яр долоовч нохой таргалахгүй

  • Яр гарахад ялаа дарна

  • Хүрэм нимгэнд хүйтэн нэмнэ

  • Яр загатнавал эдгэдэг

  • Нүд загатнавал өвчилдөг

  • Яр янханд таарна

  • Хар сэтгэлд таарна

Хоршоо үг

  • яр түүхий — эмгэг, түүхий өвчин

  • яр тэмбүү — өнгөний халдварт өвчин

  • яр шарх — идээт үрэвсэл, хүн амьтны арьс мах ялтарч ховхорсон нь

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.