Үндсэн хэсэг рүү шилжих

үлээх

үйл үг/uɮex/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠦᠯᠢᠶᠡᠬᠦ

Тайлбар

Iүйл үг
  1. 1.
    Хийг амаар хүчтэй шахан гаргах
  2. 2.
    Салхи сэвших, сийгэх
IIүйл үг
  1. 1.
    Үлдээх, хоцроох.

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto blow (of persons, wind); to play a wind instrument
  • үйл үгalternative form of үлдээх (üldeex, “to leave over”)

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)үлээх
Одоо ирээдүй цаг (-на)үлээнэ
Өнгөрсөн цаг (-лаа)үлээлээ
Өнгөрсөн цаг (-в)үлээв
Өнгөрсөн цаг (-жээ)үлээжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)үлээсэн
Хэвшсэн нэр (-даг)үлээдэг
Холбох нөхцөл (-ж)үлээж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)үлээгээд
Болзох нөхцөл (-вал)үлээвэл
Хүсэх (-маар)үлээмээр
Захирах (-аарай)үлээгээрэй
Үгүйсгэх (-хгүй)үлээхгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • бөмбөлөг үлээх — бөмбөлгийг хийгээр дүүргэх

  • шүгэл үлээх — шүгэл дуугаргах

  • гал үлээх — асахгүй байгаа галыг аманд байгаа хийгээр хөөрөгдөх

  • хөгжим үлээх — үлээдэг хөгжим тоглох

  • лаа үлээх — лаа унтраах

  • халуун цай үлээх — амандаа хий оруулан буцааж шахан гаргаж халуун цайг хөргөх

  • нэвт үлээх салхи — хүйтэн жихүүн салхи

Хэлц үг

  • Үнэн юм буруугүй

  • Үлээх салхи үзүүргүй

  • Үүл манан өтгөн боловч

  • Үлээх салхийг дагаад арилдаг

  • Үүр шөнийн завсраар

  • Үлээх жаврын дундуур

Зүйр цэцэн үг

  • Сүүнд халсан хүн тараг үлээх

  • Үлээсэн үнхэлцэг

  • Боосон багалзуур биш

Үгийн гарал

Proto-Mongolic *hülixe-, compare Dongxiang feilie, fulie.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.