Үндсэн хэсэг рүү шилжих

үрэх

үйл үгнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iүйл үг
  1. 1.
    Нэг юмыг нөгөөгөөр шүргэж, хавиран засах
  2. 2.
    шилжсэн утгаХолгох
IIүйл үг
  1. 1.
    Эд хөрөнгө, юмыг бүрэлгэх, сүйтгэх, үрэн таран хийх
  2. 2.
    Хүний болон өөрийн ажил, амьдрал, цагийг сүйтгэх
IIIүйл үг
  1. 1.
    Юманд үйрмэг нунтаг юм цацах, бүрхэх.
IVүйл үг
  1. 1.
    Их хэргийг багасгаж, бага хэргийг үгүйсгэн баллах

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto rub, sprinkle, grate, chafe
  • үйл үгto ruin, waste, squander

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)үрэх
Одоо ирээдүй цаг (-на)үрнэ
Өнгөрсөн цаг (-лаа)үрлээ
Өнгөрсөн цаг (-в)үрэв
Өнгөрсөн цаг (-жээ)үржээ
Үйлдсэн нэр (-сан)үрсэн
Хэвшсэн нэр (-даг)үрдэг
Холбох нөхцөл (-ж)үрж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)үрээд
Болзох нөхцөл (-вал)үрвэл
Хүсэх (-маар)үрмээр
Захирах (-аарай)үрээрэй
Үгүйсгэх (-хгүй)үрэхгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • үрэх багаж — зүлгэх материал, холбогчоор хийгдсэн механик боловсруулалт хийдэг багаж

  • үрэх материал — цул юмуу жижиглэн нунтагласан байдалд нь бусад материалыг механикаар боловсруулдаг хатуулаг ихтэй бодос

  • цамцны зах хүзүү үрэх — цамцны зах хүзүү холгох, хавирах

  • гутал үрэх — гутал холгох

  • мөнгө үрэх — мөнгөө дэмий үгүй хийх

  • хүчээ үрэх — хүчээ хий дэмий зарцуулах

  • эд хөрөнгөө үрэх — эд хөрөнгөө алдах, үрэн таран хийх

  • цагаа хий үрэх — цагаа дэмий өнгөрүүлэх

  • залуу насаа үрэх — залуу насаа хий дэмий өнгөрүүлэх, залуу насаа сүйтгэх

  • хэргийг нь үрэх — хэргийг нь хэрэгсэхгүй болгох

Хэлц үг

  • хөлдөө үрэх — өөрийн явдалдаа бусдыг чирэх, бусдыг хэлмэгдүүлэх

Зүйр цэцэн үг

  • Үрж сүйтгэхэд хялбар

  • Үйлдэж бүтээхэд бэрх

Хоршоо үг

  • үрэх тарах — үрж үгүй хийх болон тарааж үгүй хийх

  • үрэх сүйтгэх — эд зүйлийг дэмий, ашиггүй бүрэлгэн сүйтгэх

  • үрэх шамших — шамшигдуулан алга хийх

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.