Үндсэн хэсэг рүү шилжих

үүр

нэр үгтэмдэг нэр

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠡᠭᠦᠷ

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Нар мандахын өмнөх хэсэг үе
IIнэр үг
  1. 1.
    Амьтны орогнох оромж
IIIнэр үг
  1. 1.
    Олон нийтийн байгууллагын анхан шатны нэгж
IVнэр үг
  1. 1.
    үүр түүр хорш. (бүрэг бараг, бүдэг бадаг, бүүр түүр), үүр түүрхэн санаанд орох (бүдэг бадаг санаанд орох).
Vтэмдэг нэр
  1. 1.
    Юмны тоо, хэмжээ адил байдал;
  2. 2.
    Нас чацуутан.
VIтэмдэг нэр
  1. 1.
    Өнө мөнх.
нэр үг
  1. 1.
    Зэвсэг байрлуулалтийн нэг төрөл

Ойролцоо үг

Англи утга

  • нэр үгnest

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнүүр
Харьяалахын тийнүүрийн
Заахын тийнүүрийг
Өгөх орших тийнүүрд
Гарахын тийнүүрээс
Үйлдэхийн тийнүүрээр
Хамтрахын тийнүүртэй
Чиглэхийн тийнүүр лүү
Олон тооүүрүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • үүр гийх — үүр цайх

  • үүр гэгээрэх — бараг бүрэг гэгээ орох

  • үүр манхайх — үүр бүрэн цайж, юм тод харагдах

  • үүр тэмдэгрэх — үүрийн тэмдэг орох

  • үүр хаяарах — үүрийн гэгээ орж эхлэх

  • үүр цайлгах — үүр гэгээртэл байх

  • үүр цайх — а.гэгээ сайн орох; б.шилж. аз жаргал эхлэх

  • үүр шарлах — уул завсарласны дараа гэгээрэн ирэх

  • үүрийн гэгээ — үүрийн бүрэг бараг гэгээ

  • үүрийн тэмдэг — үүрийн гэгээ үүсэх шинж

  • үүрийн харанхуй — үүр цайхын урдах харанхуй

  • үүрийн хяраа — үүр тэмдэгрэсний дараах гэгээ

  • үүрийн цолмон — үүрээр үзэгдэх од

  • үүрийн бялзуухай — амьт. - үүр гэгээрмэгц жиргэдэг бялзуухайн багийн жижиг шувуу

  • үүр засах — орогнох газар барих

  • үүрээ орхих — а.бие гүйцэж үүрээ орхин нисэх, б.шилж. нас бие гүйцэж олны дунд орж амьдрах

  • бузар булайн үүр — муу бүхний цуглуулга, эхлэл

  • дайсны үүр — дайсны орогнон байрлах газар

  • халдварын үүр — халдварын голомт

  • чонын үүр — чонын амьдарч, үр зулзагаа өсгөх газар

  • шоргоолжны үүр — шоргоолжны навч, мөчир зэргээр овооруулан барьсан оромж

  • үүрэн телефон — тодорхой орон зайд долгион барьдаг харилцах утас

  • намын үүр — ямар нэг намын анхан шатны нэгж

  • эвлэлийн үүр — эвлэлийн байгууллагын анхан шатны нэгж

Хэлц үг

  • Өндөр модонд авирах гэвэл

  • Үе гишүүг нь эр

  • Өлөн чоныг барих гэвэл

  • Үүр хөлийг нь ол

  • Өтөлсөн нохойны хуцсан

  • Үүр цайсан хойно

  • Өтөлсөн хүний хэлсэн

  • Үеэ дуустал

  • Үнэгэн харанхуй өнгөрвөл

  • Үүр цайх нь зайлшгүй

  • Үүр цайсны хойно ан бодсоны хэрэггүй

  • Үүдэн шүд унасны хойно залуу гэсний хэрэггүй

  • Өндөр цагаан мануухай босгох

  • Үүр шөнийн завсраар

  • Үлээх жаврын дундуур

Зүйр цэцэн үг

  • Үүр шөнийн завсраар

  • Үлээх жаврын дундуур

Хоршоо үг

  • үүр цүүр — өглөө эрт

  • үүр хороо — амьтны ил орогнох газар

  • үүр нүх — амьтны орогнох далд газар

  • үүр оорхой — амьтны үүрлэх орогнох газар

  • үүр уурхай — а.амьтны оромж нүх; б.ашигт малтмалын орд бүхий газар; в.хэрэг явдлын уг сурвалж, үүр үндэс нь байрласан газар

  • үүр түүр — бүрэг бараг, бүдэг бадаг, бүүр түүр

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.