Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

өвөл

нэр үг/ˈɵw̜ɵɮ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠡᠪᠦᠯ

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Дөрвөн улирлын эцсийн намрын дараа ирэх улирал, жилийн хамгийн хүйтэн үе

Англи утга

  • нэр үгwinter

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнөвөл
Харьяалахын тийнөвлийн
Заахын тийнөвлийг
Өгөх орших тийнөвөлд
Гарахын тийнөвлөөс
Үйлдэхийн тийнөвлөөр
Хамтрахын тийнөвөлтэй
Чиглэхийн тийнөвөл лүү
Олон тооөвлүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • өнтэй өвөл — цас багатай, дулаан өвөл

  • хатуу өвөл — зудтай, хүйтэн өвөл

  • хүйтэн өвөл — хур тунадас ихтэй, цаг агаар муутай өвөл

  • өвлийн бэлтгэл — өвлийн улирлын бэлтгэл

  • өвлийн идэш — өвөл, хаврын цагт идэхээр тарган байх үед нь төхөөрсөн малын мах

  • өвлийн үүц — өвөл, хавар хэрэглэхээр идэш хийхдээ нөөцөлсөн мах

  • өвлийн нэхий — намар ахарлаагүй хонины ноос

  • өвлийн нүүдлийн шувуу — ямар нэгэн газар өвөлжөөд хавар хүйтэн газар очиж өндөглөдөг шувуу

  • өвлийн тэргүүн сар/өвлийн эхэн сар — арван нэгдүгээр сар

  • өвлийн дунд сар — арван хоёрдугаар сар

  • өвлийн адаг сар — нэгдүгээр сар

  • өвлийн амьсгаа — намар дуусч, өвлийн тэргүүн сар эхлэх үеийн цаг уур

  • өвлийн туйл — хорин дөрвөн улирлын нэг; өдрийн богинын туйл, ес эхлэх цаг; арван хоёрдугаар сарын хорин нэгэн, хорин хоёр, хорин гурванд таарна

  • өвөл цаг — арван нэг, арван хоёр, нэгдүгээр сарын хоорондох хугацаа

  • өвөл болох — жилийн хамгийн хүйтэн улирал ирэх

  • өвлийн өвгөн болох — шинэ жилээр урт цагаан сахалтай өвгөн хүний дүрийг бүтээх

Хэлц үг

  • өвлийн өвгөн — шинэ жилээр өвгөн хүний дүрийг бүтээж хуучин оныг үдэх ёслолын хүн

  • Залуу идэр насандаа

  • Зовол зүдүүр үзвэл

  • Өвгөрөх үе насандаа

  • Өвөл зуныг мэдэхгүй

  • Зун манаач

  • Өвөл идээч

  • Зун нь цуглуулдаг

  • Өвөл нь иддэг

  • Өвөл зуны завсарт нэг хувцастай

  • Өдөр шөнийн завсар нэг хоолтой

  • Өвөл өнтэй бол

  • Зун зуслан сайтай

  • Өвөл өнтэй нутагт өвөлж

  • Зун үндэстэй газрыг харгалз

  • Хавар товгор газрыг түш

  • Намар тэгш бэлчээрт нутагла

  • Өвөл хавар нийлбэл зун үгүй

  • Өнгө мөнгө нийлбэл ёс үгүй

  • Өвөл хавар хоёр нийлж зун үгүй болно

  • Өнгө мөнгө хоёр нийлж ёс үгүй болно

  • Өвөл хавар хоёр нийлж зунаа барна

  • Өнгө мөнгө хоёр нийлж хүнээ барна

  • Өвөл хүйтэн бол бороо их

  • Зун сэрүүн бол ган их

  • Зун сэрүүн бол хагширган

  • Өвөл хэдий дулаан ч өвлөөрөө

  • Өглөө үдэш жаварлавал

  • Өвөл зун ялгарахгүй

  • Өнгө мөнгө нийлбэл

  • Үнэн худал ялгарахгүй

  • Өвөл хавар ялгарахгүй

  • Өөр зуураа хямралдвал

  • Өшөө ач ялгарахгүй

  • Өдөр байвал шөнө байдаг

  • Өвөл байвал зун байдаг

  • Өдөр харагдсан мөс шиг

  • Өвөл гарсан өндөг шиг

  • Өдөр шөнийн арван хоёр цаг

  • Өвөл зуны арван хоёр сар

  • … болон өөр 14

Зүйр цэцэн үг

  • Өвлийн хүйтэн хавартаа

  • Өвгөдийн гэрээс хүүхдэд

  • Өвөл хавар хоёр нийлж зунаа барна

Хоршоо үг

  • өвөл зун — дөрвөн улирлын хамгийн хүйтэн, хамгийн дулаан цаг үе

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *ebül, compare Buryat үбэл (übel), Kalmyk үвл (üvl), Dongxiang uwun.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.