Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

өглөө

дайвар үгнэр үг/ˈɵkɮɵː/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠥᠷᠯᠦᠭᠡ

Тайлбар

дайвар үг
  1. 1.
    Үүр цайхаас эхлэн бага үд хүртэлх үе

Англи утга

  • нэр үгmorning
  • дайвар үгin the morning

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнөглөө
Харьяалахын тийнөглөөний
Заахын тийнөглөөг
Өгөх орших тийнөглөөд
Гарахын тийнөглөөнөөс
Үйлдэхийн тийнөглөөгөөр
Хамтрахын тийнөглөөтэй
Чиглэхийн тийнөглөө рүү
Олон тоо—

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • өнөө өглөө — тухайн өдрийн бага үдээс өмнө

  • маргааш өглөө — мар­гааш өдрийн үүр цайхаас эхлэн бага үд хүртэлх үе

  • бүрхэг өглөө — нар үүлэнд халхлагдсан өглөө

  • өглөөний жавар — нар гарахаас өмнөх үеийн жавар

  • өг­лөөний унд — өглөө босоод уух цай

  • өглөөний мэнд — өглөө уулзахдаа хэлэх мэнд

  • өглөөний нэвтрүүлэг — өглөө гар­даг нэвтрүүлэг

  • өглөө эрт — нар гарахаас өмнөх үе

  • өглөөний нар — нар ман­даад удаагүй байгаа нь

  • өглөө болох — үүр цайж гэгээ орох

  • өглөөний ээл­жинд ажиллах — өглөө гардаг ээлжинд ажиллах

Хэлц үг

  • өглөө үдэшгүй — а.завгүй байх; б.дандаа ямагт

  • Аймхай хүн

  • Өглөө шүүдрээс айх

  • Үдэш сүүдрээс айх

  • Өглөө болсон хойно

  • Өвсөн мануухай босгох

  • Өглөө голсон юмыг орой гуйдаг

  • Орой голсон юмыг өглөө гуйдаг

  • Өглөө гурвыг өгсөн бол

  • Үдэш дөрвийг эрэх

  • Өглөө дээл өмсч

  • Үдэд шаа өмсөх

  • Өглөө жороо

  • Орой мялаа

  • Өглөө идвэл оройгүй

  • Өмд хийвэл хантаазгүй

  • Өмд хийвэл цамцгүй

  • Өглөө муудвал өдөр тунгалаг

  • Өглөө нь амгай

  • Үдэш нь ташуур

  • Өглөө орсон хур өдрөө даадаг

  • Үдэш орсон тэнгэр өглөө арилдаг

  • Өглөө өлөгчин

  • Үдэш хологчин

  • Өглөө тогоруу дуугарвал бороо

  • Нарнаар зөгий дуугарвал дулаан

  • Өглөө үдэш жаварлавал

  • Өвөл зун ялгарахгүй

  • Өнгө мөнгө нийлбэл

  • Үнэн худал ялгарахгүй

  • Өвөл хавар ялгарахгүй

  • Өөр зуураа хямралдвал

  • Өшөө ач ялгарахгүй

  • Өглөө үүрээр

  • Үнэгэн харанхуйгаар

  • Өглөө хазаар

  • Орой ташуур

  • Өглөө хазаар эвдэж

  • Орой ташуур хугалах

  • Өглөө шагшвал баяр

  • … болон өөр 24

Зүйр цэцэн үг

  • Өмд хийвэл хан­таазгүй

  • Өглөө идвэл оройгүй

Хоршоо үг

  • өглөө үдэш — үүр цайж, нар мандах болон нар шингэж харанхуй болох нь

Үгийн гарал

Akin to Proto-Turkic *ödleg (“time”). Compare Turkish öğle (“noon”). Cognate with Buryat үглөө (üglöö), Khamnigan Mongol үглөө (üglöö) and similar forms in Inner Mongolia. Identified with Classical Mongolian ᠥᠷᠯᠦᠭᠡ (örlüge), which is analyzable as the comitative of *ör (“dawn”), see үүр (üür).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.