өндөг
Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй
Тайлбар
- 1.(өндгөн) I нэрАмьтан, ургамлын эр эм бэлгийн эсээс бүрэлдсэн үржлийн үр, тэжээвэр тахианы эр эстэй нийлээгүй өндгөн эс
- 2.(өндгөн) I нэрЖигүүртэн, мөлхөгч зэрэг амьтдын эр эм бэлгийн эсээс бүрэлдсэн, гадуураа хальстай, зууван хэлбэртэй бөөрөнхий үр төл
- 3.(өндгөн) I нэрӨндөг хэлбэртэй, эсвэл өндөгний өнгө шиг
- 1.Хүний гар, хөлийн хурууны үзүүрийн өвөр талын зөөлөн хэсэг
- 1.гарын хурууны үзүүр хэсэг
Ойролцоо үг
Англи утга
- нэр үгegg
Тийн ялгал
| Нэрлэхийн тийн | өндөг |
|---|---|
| Харьяалахын тийн | өндөгнийW |
| Заахын тийн | өндгийгW |
| Өгөх орших тийн | өндгөндW |
| Гарахын тийн | өндөгнөөсW |
| Үйлдэхийн тийн | өндгөөрW |
| Хамтрахын тийн | өндөгтэйW |
| Чиглэхийн тийн | өндөг рүү |
| Олон тоо | өндөгнүүдW |
Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.
Нийлмэл үг
өндгөн эс — а.эм бэлгийн үрийн эс; б.ургамлын тоос хүртэх эс
өндөгний тахиа — олон өндөг гаргадаг тусгай үүлдрийн тахиа
өндөгний хальс — өндөгний гаднах хатуу бүрхүүл
өндөгний зулам — өндөгний хатуу хальсны дотор талд байх нимгэн хальс
өндөгний уураг/өндөгний шар — өндгөн доторх шингэн шар зүйл
өндгөний цагаан — өндөгний шарын гадуурх тунгалаг эд
өндгөө дарах — жигүүртэн биеийнхээ илчээр өндгөө дарж нэвчүүлэх
өндөг нэвчих/өндөг дэлбэрэх/өндөг хагарах — ангаахай хатуу хальсаа цоолох
өндгөн хацар — нүдний доорх хоёр түгдгэр хацар
өндгөн чулуу — усанд элэгдэж мөлгөр болсон өндөг шиг хэлбэртэй чулуу
өндгөн цагаан — Чингис хааны тахилгын нэг зүйл; эрдэнийн цагаан морины хүндэтгэл
өндгөн сүй тавих — ярилцаж тохирсон охины гэрт хүүгийн эцэг эх очиж ургийн болзоог бататган хадаг барих
өндөгний хагсмал бин — жигнэсэн буудайн гурилд өндөг чихэр хийж хайрсан биш
өндгөн хэв — буудайн гурилд тахианы өндөг, гурил хольж маалингын тосонд жигнэсэн нэг төрлийн хоол
өндгөн мөөг — урга. - хогонд дарагдсан ялзарсан модны орчимд ургах, орой нь цагаавтар, дотроо бараан өнгөтэй мөөг
хурууны өндөг — хурууны үзүүрийн өвөр этгээдийн зөөлөн хэсэг
өндөг дарам — хурууны өндөгний хэрийн хэмжээ
Хэлц үг
өндгөө дарсан шувуу шиг — ямар нэгэн зүйлийг ихэд хайрлан хамгаалж өмгөөлөх байдал
өндгөн сүй хуучир — эцэг эх нь хүүхдүүдээ эхийн хэвлийд байхад болон нялх үед нь хожим гэрлүүлэхээр хэлэлцэн тогтсон ургийн болзоо
өндгөө дарсан бүргэд — өөрийн юмаа улайран хамгаалдаг харамладаг этгээд
Өндгөө дарсан бүргэд нэг харамч. Өөх зуусан үнэг нэг харамч. Өөдтэй яваа лам нэг харамч.
өндгөө өмөөрсөн бүргэд аятай — өмөөрөх, хамгаалах, хаацайлах
Тэр хүү хоёр эмэгтэй дүүгээ ёстой өндгөө өмөөрсөн бүргэд аятай хайрлаж тусална (Б.Бааст, Ээжийн үнэр).
өндгөөр хад цохих — хир чадлаа мэдэхгүй хүчтэнтэй тэмцэх зэргийн
Чи сумогоор хичээллэнэ гэдэг чинь ёстой өндгөөр хад цохих гэгч болох биз ээ.
өндөг зулзагатайгаа хөдлөх — их багатайгаа цөмөөр явах, үйлдэхийг егөөдсөн хэллэг
Өө тэр самуунаар чинь өндөг зулзагатайгаа хөдлөсөн шүү дээ.
өндөгнөөс өө эрэх — халж ядах, байж ядах, хийх юмаа олж ядах
Өндөгнөөс өө эрэхээс өөр ажил алга уу.
өндөгнөөс яс эрэх, өөхнөөс шөрмөс эрэх — болж бүтэхгүй зүйл хийх
Өндөгнөөс яс эрэх, өөхнөөс шөрмөс эрэх санаа төрж магад гэж жуумалзан инээв.
Өндөг байвал тахиа болдог
Тахиа байвал өндөг гаргадаг
Зүйр цэцэн үг
Өндөгнөөс яс эрэх
Өөхнөөс шөрмөс эрэх
Өндгөө хамгаалах шувуу чонын нүдийг сохолдог
Хоршоо үг
өндөг зулзага — жигүүртэн болон мөлхөгч зэрэг амьтдын үр төл
Үгийн гарал
From Proto-Mongolic *öndegen, compare Buryat үндэгэн (ündegen), Kalmyk өндгн (öndgn).
Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.