Үндсэн хэсэг рүү шилжих

аялах

үйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠠᠶᠠᠯᠠᠬᠤ

Тайлбар

Iүйл үг
  1. 1.
    Аялал хийх, аян хийх, аянд явах, зорчих
  2. 2.
    Цэргийн аян хийх;
IIүйл үг
  1. 1.
    Бусдын сэтгэл байдалд нийцүүлэхийн тул ая эвийг нь олох, аашлах, аргалах
IIIүйл үг
  1. 1.
    Дуу хөгжмийн ая эгшгийг хоолойгоороо гаргах
  2. 2.
    Ном бичгийг ая эгшигт оруулан унших, хэлэх
IVүйл үг
  1. 1.
    Замд төхөөрөх, юм хумаа эмхлүүлэх

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto travel

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)аялах
Одоо ирээдүй цаг (-на)аялна
Өнгөрсөн цаг (-лаа)аяллаа
Өнгөрсөн цаг (-в)аялав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)аялжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)аялсан
Хэвшсэн нэр (-даг)аялдаг
Холбох нөхцөл (-ж)аялж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)аялаад
Болзох нөхцөл (-вал)аялбал
Хүсэх (-маар)аялмаар
Захирах (-аарай)аялаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)аялахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • аялан тоглох — энд тэнд тоглолт хийж явах

  • гадаадад аялах — гадаад оронд жуулчлах

  • өвчтөнийг аялах — өвчтөний аяыг харах

  • хүнийг аялах — хүний зан байдалд нь тохируулан харьцах

  • амандаа аялах — амандаа дууны ая гүнгэнэх

  • дуу аялах — дуу дуулах

  • аялан унших — уянгалуулан дуудах

  • юм хумаа аялах — замд бэлтгэх

Зүйр цэцэн үг

  • Аялах ахын зан

  • Дүүхэлзэх дүүгийн зан

Үгийн гарал

аян (ajan, “journey, campaign”) + -лах (-lax).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.