бамбай

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠪᠠᠮᠪᠠᠢ

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Зузаалж хийсэн гудас дэвсгэр
2.
Ачлагын малын тохош доор тавих зузаан жийрэг, тэмээний нуруунд ачаа ачихад биеийг нь хөндийрүүлэх зорилготой зузаан эсгий

IIнэр үг

1.
Хатгах, цавчих зэргээс хамгаалах халхавч, хаалт; дугуй дөрвөлжин янз бүр хэлбэртэй байдаг
2.
Төмөр замын вагоны залгаа, холбоост хийсэн мөргөлдөхөд доргих хүчийг сулруулах жийргэвч болох хэрэгсэл
3.
Дайнд урьдчилан оруулах буюу халхавч болгон оруулах цэрэг
4.
шилжсэн утгаХүнийг халхавч, хамгаалал болгон ашиглах нь

IIIнэр үг

1.
бамбай булчирхай биезүй. (хоолойн тус байдаг булчирхай), бамбай мөгөөрс биезүй

IVнэр үг

1.
бамбай улс (завсрын улс).

Vнэр үг

1.
ургамалУулын хажуу, нугад урга. даг ягаан цэцэгтэй, үнэр сайхан олон наст өвс, үндсээр нь эмийн ханд хийнэ; хүж өвс; бамбай жимс урга. (бут, голын хөвөө, гуу жалганд ургадаг мөнх ногоон бут мод), бамбай навчит урга

Ойролцоо үг

хаалт

Англи утга

нэр үгshield; a (thick) mattress; padding put on a back of a load bearing camel; buffer
нэр үгvalerian

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	бамбай
Харьяалахын тийн	бамбайнW
Заахын тийн	бамбайгW
Өгөх орших тийн	бамбайдW
Гарахын тийн	бамбайгаасW
Үйлдэхийн тийн	бамбайгаарW
Хамтрахын тийн	бамбайтайW
Чиглэхийн тийн	бамбай руу
Олон тоо	бамбайнуудW

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

эсгий бамбай — зузаалж хийсэн эсгий гудас
ширмэл бамбай — олон давхар эсгийг ширж зузаалсан дэвсгэр
бамбай хийх — бамбайлах
хомын бамбай — тэмээний нуруу хомонд холгохоос болгоомжлон зузаалсан эсгий
халхлах бамбай — халхлах жийргэвч
бамбай хоншоорт — амьт. - толгой дээгүүрээ том том бамбай хайрстай, мэрэгч шавжаар идэшлэдэг нэг зүйл хорт могой
төмөр бамбай — төмрөөр хийсэн жийргэвч
бамбайд явах — халхавчаар явах
бамбай барих — халхавч хийх, түрээ барих, шалтаглах

Хэлц үг

Баяр дээр баяр
Бамбай дээр шүхэр
Самбай шиг орно
Бамбай шиг дарна

Хоршоо үг

шат бамбай — тэмээнд ачаа ачихад хэрэглэх хос модон хэрэглэл болон эсгий зөөлөвч
бамбай халхавч — халхавч жийргэвч
илд бамбай — гар тулалдаанд байлдах зэвсэг хэрэглэл
хаалт бамбай — хориглох, халхлах зүйл

Товчилсон үг

ББ — Бамбай Булчирхай

Үгийн гарал

Cognate with Buryat бамбай (bambaj), Kalmyk бамб (bamb).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.