Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

хаалт

нэр үг/ˈxaːɮtʰ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Хаах үйлийн үр дүнг заасан нэр;
  2. 2.
    Хорих, хаах зориулалттай зүйл, халхавч
  3. 3.
    Боомт, саад тотгор
  4. 4.
    Цэг цэглэл, тоо бодлогын ухаанд хэрэглэх тэмдэг
  5. 5.
    Ямарваа зохион байгуулалттай үйл ажиллагааг төгсгөх үйлдэл
  6. 6.
    урсацын түвшинг нэмэх эсвэл урсгалыг өөрчлөх зорилготой урсацыг хөндлөн барьсан нам далан

Ойролцоо үг

саадурхихамгаалалтхамгаалагчасархөшигтүгжээхавхлагахоригхашилтхашлагабамбай

Англи утга

  • нэр үгbracket (punctuation mark)

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнхаалт
Харьяалахын тийнхаалтын
Заахын тийнхаалтыг
Өгөх орших тийнхаалтад
Гарахын тийнхаалтаас
Үйлдэхийн тийнхаалтаар
Хамтрахын тийнхаалттай
Чиглэхийн тийнхаалт руу
Олон тоохаалтууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • хаалт барих — хорьж саатуулах зүйл барих

  • усны хаалт — ус хаах, тогтоох зүйл

  • төмөр торон хаалт — төмөр тороор хийсэн халхавч

  • үүдний хаалт — ялаа, шумуул болон бусад зүйлээс хамгаалах зорилгоор үүдэнд хийсэн халхавч

  • цонхны хаалт — ялаа, шумуулаас хамгаалах зорилгоор цонхонд хийсэн тор

  • хөгжлийн хаалт — хөгжил дэвшилд саад болох зүйл

  • хаалт саад болох — саад тотгор болох, гай болох

  • хаалт тавих — хаалт буюу хоёр хагас дугуй тэмдэгт бичих

  • хаалт нээх — а.хашиж боосон зүйлээ нээх; б.өгүүлбэрт хэрэглэх хагас дугуй тэмдэгтийг нээх

  • хаалтанд бичих — өгүүлбэрт ямар нэгэн зүйлийн утга санааг тодруулах, тодотгох үүднээс хэрэглэдэг тусгай тэмдэглэгээ

  • бага хаалт — хагас дугуй буюу

  • хэлбэртэй хаалт

  • дунд хаалт — дөрвөлжин буюу [] хэлбэртэй хаалт

  • их хаалт — уран буюу {} хэлбэртэй хаалт

  • үзэсгэлэнгийн хаалт — үзүүлэхээр дэлгэж байрлуулсан зүйлээ хурааж, үзүүлэхээ болих төгсгөлийн үйл ажиллагаа

Хоршоо үг

  • хаалт бамбай — хориглож халхлах зүйл

  • хаалт боолт — хаах боох юм

  • хаалт боомт — а.хаших хориглох зүйл; бэхлэлт; б.шилж. хүний өөрийгөө барих, удирдах чадвар

  • хаалт саад — а.юмыг хааж торгоох зүйл; б.шилж. ажил хэрэг саад тотгор болсон зүйл

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.