бүл

нэр үгүйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Нагац, авга эгч нарын төрөл, эгч охин дүү хоёроос төрсөн хүүхдүүд хоорондоо бүл болно

IIнэр үг

1.
Өрх гэр

IIIнэр үг

1.
Хүч чадал, булчин шөрмөс

Ойролцоо үг

хутгал дүр

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	бүл
Харьяалахын тийн	бүлийн
Заахын тийн	бүлийг
Өгөх орших тийн	бүлд
Гарахын тийн	бүлээс
Үйлдэхийн тийн	бүлээр
Хамтрахын тийн	бүлтэй
Чиглэхийн тийн	бүл лүү
Олон тоо	бүлүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

бүл ах — нагац, нагац эгч, авга эгчийн хөвгүүдийн өөрөөс ахмад нь
бүл бэргэн — бүл ахын гэргий
бүл дүү — нагац, нагац эгч, авга эгчийн эрэгтэй хүүхдүүдийн өөрөөс дүүмэд нь
бүл нагац — эхийн төрхөмийн бүл ах дүү
бүл нагац бэргэн — бүл нагацын гэргий
бүл эгч — нагац, нагац эгч, авга эгчийн өөрөөс ахмад нь
бүл мөхөсдөх — а.хүн дутах; б.шилж. хүч дутах
гэр бүл — гэрийн доторх хүн ам
хүн бүл — ам бүл
хань бүл — а.гэр бүлийн хүн; б.хүн хүч
бүл нэмэх — а.айл гэр нэмэх; б.хүн нэмэх; в.шилж. хүч нэмэх
халуун бүлээрээ — гэрийн бүлийн дотор, өөр хооронд
бүлтэй эр — чадалтай эр, шөрмөстэй эр
гарын бүл — гарын чадал

Хэлц үг

Бөгцгөр модны сүүдэр хүйтэн
Бүл хүний сэтгэл хүйтэн

Хоршоо үг

ам бүл — нэгэн өрхийн доторх хүмүүс
бүл төрөл — ойрын хамаатан садан

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.