Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

даах

үйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iүйл үг
  1. 1.
    Юмыг өөд нь өргөж чадах
  2. 2.
    шилжсэн утгаАлдар нэр, үнэ хүндээ хүний ёсоор авч явах
  3. 3.
    шилжсэн утгаТэвчих, тэсвэрлэх
IIүйл үг
  1. 1.
    Хүн, амьтан хоол хүнсээ жижиглэн хазаж, зажилж дийлэх;
  2. 2.
    Огтолж тасалж чадах
IIIүйл үг
  1. 1.
    Батлах, хариуцах
  2. 2.
    Аливаа үйлээс гарах үр дагаврыг өөрөө хариуцах
IVүйл үг
  1. 1.
    Нэвтрэх нэвчих, дааварлах
  2. 2.
    шилжсэн утгаЦарай зүс, юмны өнгө эвгүйтэх

Ойролцоо үг

тэсэх

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)даах
Одоо ирээдүй цаг (-на)даана
Өнгөрсөн цаг (-лаа)даалаа
Өнгөрсөн цаг (-в)даав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)даажээ
Үйлдсэн нэр (-сан)даасан
Хэвшсэн нэр (-даг)даадаг
Холбох нөхцөл (-ж)дааж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)даагаад
Болзох нөхцөл (-вал)даавал
Хүсэх (-маар)даамаар
Захирах (-аарай)даагаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)даахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • ачаа бараа даах — ачаа барааг өргөх, зөөх

  • өргөж даах — юмыг газраас хөндийрүүлэх

  • толгойгоо даах — а.тэргүүнээ өргөж дийлэх; б.нялх хүүхдийн толгойгоо өргөдөг болох; в.аливаа ажил үйлийг бусдын дэмжлэггүйгээр өөрөө хийж чадах, бие даах; г.тусдаа гарах, өрх тусгаарлах

  • алдар нэр даах — алдар нэрийнхээ хэр хэмжээг тааруулж байх

  • алдар хүндийг даах — алдар гавьяандаа сагсуурахгүй байх

  • бие даах — ямарваа үйлийг бусдын дэмгүйгээр өөрөө хийж чаддаг болох

  • буян даах — буян хишиг зөв эдлэх

  • архи даах — согтохгүй байж чадах

  • жаргал зовлон даах — жаргаж чадах, зовлонг тэсвэрлэх

  • зодуур даах — зодож цохихыг тэсвэрлэх

  • нойр даах — нойргүй байхыг тэвчих

  • өвчин даах — өвчинг тэсвэрлэх

  • өл даах — а.шим тэжээл сайтай хоол идсэн учраас амархан өлсөхгүй байх; б.өлсөхийг тэсвэрлэх

  • ус даах — усанд чанараа алдахгүй байх

  • тоглоом даах — наргиан шоглоомд үл бухимдах

  • үг даах — хатуу ширүүн үгийг сонсож чадах

  • эрүү шүүлт даах — хуучир. - эрүүдэн шүүх хүнд ялыг давж туулах

  • даавуу даах — даавууг хайчилж дийлэх

  • мах даах — а.мах хөшиглөж, огтолж чадах; б.мах зажилж дийлэх

  • сайн даадаг хутга — хурц иртэй хутга

  • анги даах — анги хариуцан удирдах

  • батлан даах — бүрэн хариуцахаар ам өгч авах

  • биеэ даах — а.хэн нэгний шууд хамаарлаас гарах; б.биеэ хариуцан ажиллаж, амьдрах

  • даасан цэрэг — хуучир. - Чин улсын үеийн манж, монгол морьт хуяг

  • хариуцан даах — бүрэн хариуцан гүйцэтгэх

  • хичээл даах — а.нэг хичээлийг дагнан заах; б.бусдын хичээлийг нь хариуцан явуулах

  • араа даах — хойчийн үр дагаврыг хариуцах

  • гуанзанд даах — бусдын хоолны мөнгийг хариуцан төлөх

  • хоол даах — хоол ундыг хариуцах

  • сүүлчээ даах — араа даах

  • эцсээ даах — хойчийн үр дагаврыг бүрэн хариуцах

  • жихүү даах — хүйт даах

  • тос даах — тос нэвчих

  • хир даах — хир шингэх, хир суух

  • хужир даах — а.хужиртай ус ширгэх; б.юмны өнгө, зүс царай хужир мэт зэвхий болох

  • хүйт даах — хүйтэн оргих, хүйтэн нэвтрэх

  • чийг даах — чийг татах

  • зэвхий даах — а.жавар хүйт хурж, таагүй тавгүй байх; б.өнгө зүс алдах

  • зэвэр даах — зэвхий даах

  • өгөр даах — а.хуучирч өгөрших; б.өнгө алдан зэвхийрэх

Хэлц үг

  • даахгүй нохой, булуу хураах — хэрэггүй эд цуглуулах

    Хэрэггүй шахуу юм цуглуулах юм. Хобби энэ тэр нь юм байх өө. Даахгүй нохой булуу хураана гээд хэлчихвэл адлуулах байх даа гэж Цэрмаа инээв.

  • ↑ ар нуруу руу нь хүйт даах

  • ↑ араа даах

  • ↑ биеэ даах

  • ↑ өгөр даах

  • ↑ өл даах

  • ↑ сүүлчээ даах

  • ↑ толгойгоо даах

  • ↑ хар толгойгоо даах

  • ↑ шороо даах

  • ↑ хяруу даахгүй өвс, хамаглахыг даахгүй хомоол

Зүйр цэцэн үг

  • Даахгүй нохой

  • Булуу хураах

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.