Үндсэн хэсэг рүү шилжих

даатгах

үйл үг/taːtʰɢax/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Амь нас, хувь заяагаа бусдад хариуцуулан тушаах, биеэ даалгах
  2. 2.
    Итгэл хүлээлгэх, найдах
  3. 3.
    Тусгай хууль, дүрмийн ёсоор даатгалын газар, албан байгууллагад татвар төлж амь нас, эд хөрөнгөө хадгалуулах; гэнэтийн аюулын үед төлбөрийн мөнгө олох баталгаа авах

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto insure, guarantee; to petition a higher being in prayer

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)даатгах
Одоо ирээдүй цаг (-на)даатгана
Өнгөрсөн цаг (-лаа)даатгалаа
Өнгөрсөн цаг (-в)даатгав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)даатгажээ
Үйлдсэн нэр (-сан)даатгасан
Хэвшсэн нэр (-даг)даатгадаг
Холбох нөхцөл (-ж)даатгаж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)даатгаад
Болзох нөхцөл (-вал)даатгавал
Хүсэх (-маар)даатгамаар
Захирах (-аарай)даатгаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)даатгахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • амиа даатгах — амь насаа номын хүчинд итгэн үлдээх

  • бурханд даатгах — тухайн хүн бурхан сахиус, шүтээндээ итгэн, өлзий ивээл хүсч, алив харш бүхнээс зайлуулахыг гуйн харамж өргөж залбирах

  • заяагаа даатгах — хувь тавилангаа бусдын арга чадал, ид шидэнд хариуцуулах

  • өөрийгөө даатгах — а.өөрийнхөө аж төрөл, амь нас, ажил үйлийг найдан хариуцуулах; б.өөрийгөө даатгалд хамруулах

  • хүүхдээ даатгах — хүүхдийн эрүүл энх, ирээдүйн сайн сайхныг хамгаалуулахаар найдах

  • багшдаа даатгах — багшдаа бүрэн найдах

  • хүүдээ даатгах — хүүдээ итгэж хариуцуулах

  • эд хөрөнгөө даатгах — эд хөрөнгөө даатгалд хамруулах

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.