Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

дал

нэр үгтооны нэр/ˈtaɮ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

VIнэр үг
  1. 1.
    дал дал хийх (хэл дэвсэн олон үг дэмий ярих).

Англи утга

  • тооны нэрseventy

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийндал
Харьяалахын тийндалын
Заахын тийндалыг
Өгөх орших тийндалд
Гарахын тийндалаас
Үйлдэхийн тийндалаар
Хамтрахын тийндалтай
Чиглэхийн тийндал луу
Олон тоодалууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Хэлц үг

  • дал алгадах — нөхөрсгөөр таашаасан байдал үзүүлж, дал мөрийг нь алгадах

    Хэзээнээс ч билээ. Дал алгадаад нэг саймширхаад байгаа...

  • дал дал хийх — хэл дэвсэн олон үг дэмий ярих

    Дал дал хийсэн төвөгтэй хүн шүү.

  • дал мөр цохих — найзлах

    Надтай дал мөр цохиж, худлаа царайлаад байгаа юм уу бүү мэд.

  • дал хавчих — мэдэхгүй гэсэн санааг илэрхийлж дал мөрөө хавчих

    “Дахин уулзаж байна шүү” гэж шивэгнээд лам хүүхний хацрыг хурууны үзүүрээр эв хавгүй илснээ эргэж түргэн явжээ. Дулмаа далаа хавчин хоолойдоо тоомжиргүй “Хэ” гэжээ (Ч.Лодойдамба, Тунгалаг тамир).

  • дал шороодох — барилдаад унах

    Ташаан дээгүүр нь давж далаа шороодон татагдаж босохдоо залуу “Юу болов” гэсэн байртай гайхаж нүдээ бүлтийлгэснээ элэг бүсээ тайлж, Насангийн доогуур шурган тахимаа өгчээ (Д. Цэдэнжав, Улаан хамбан зодогт буюу тавын даваа).

  • далаар нь цэвэр тавих — а.ялах, давах, дийлэх

    Аргагүй л олимпын аварга шүү. Дарах мэхээрээ далаар нь цэвэр тавьдаг байна шүү. б.бусдыг яаж чадахгүй болтол нь хуурч мэхлэх

  • далыг нь илэх — а.арга эвийг нь олох

    Далыг нь илээд, эвээр гэгч нь их чулууг бага чулуугаар хөдөлгөвөл их ашиг олно. б.найзлах

  • ↑ далдалж байтал дал нь гарах

  • Дал гарсан хүн

  • Далан гарах тэнхээгүй

  • Дал харвин амттай

  • Дотор мах домтой

  • Дал хүрсэн хүн

  • Далангийн цаана гарах тэнхээгүй

  • Дал хүртэл далны хуудас

  • Ганцаараа иддэггүй

  • Дал хүрч дархайдаг

  • Ная хүрч навтайдаг

  • Дал хүрэвч данснаас гарахгүй

  • Жар хүрэвч журмаас гарахгүй

  • Дал хүрэвч даруулгатай нь дээр

  • Жар хүрээд жартайна

  • Дал хүрээд дардайна

  • Төлгө түмэн худалч

  • Дал далан худалч

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.