далавч

нэр үг/ˈtaɮaw̜t͡ɕʰ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠳᠠᠯᠠᠪᠴᠢ

Тайлбар

нэр үг

1.
Жигүүртэн амьтны нисэх даль, жигүүр
2.
Нисэх онгоцны даах хүчийг гаргах хавтага; хий мандалд хийх нислэгийн үеэр өргөлтийн хүчийг үүсгэдэг нисэх хэрэгслийн хэсэг
3.
Далавч мэт дэвэн нисэх хэрэгсэл
4.
Зарим юмны далбаа
5.
Бөхийн зодог
6.
бөө мөргөлБөөгийн дээлний заханд хадсан, даавуугаар хайчлан хийсэн могой зэрэг эрээн амьтны дүрс;

Англи утга

нэр үгwing

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	далавч
Харьяалахын тийн	далавчийн
Заахын тийн	далавчийг
Өгөх орших тийн	далавчид
Гарахын тийн	далавчаас
Үйлдэхийн тийн	далавчаар
Хамтрахын тийн	далавчтай
Чиглэхийн тийн	далавч руу
Олон тоо	далавчууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

далавчаа дэлгэх — далавчаа бүрэн тэнийлгэх
далавчаа өргөх — далавчаа дээш дэлгэх
далавч нь ургах — өсч торних
онгоцны далавч — онгоцны хүндийн төвийг хадгалах хэрэгсэл
далавч хийх — дэвэн нисэх хэрэгсэл хийх
хаалганы далавч — хос далбаа
далавчин хаалга — далбаатай хаалга; хавтсан хаалга
далавчаа өмсөх — гартаа далавч углах

Үгийн гарал

дал (dal, “scapula”) + -вч (-vč, “-covering”)

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.