доголон

тэмдэг нэрнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iтэмдэг нэр

1.
Өрөөсөн хөлийн гэм согогоос болж, түүнийгээ өргөсхийн жигд бус гишгэн хазганан явахын нэр
2.
Өрөөсөн, ганц, сондгой

IIнэр үг

1.
Гутлын сарьсны өргөн нарийныг хэмжих багаж.

IIIтэмдэг нэр

1.
Догол

IVнэр үг

1.
Дөрвөд, захчин, урианхай ястны эхнэр дээлийн энгэр, захын догол.

Англи утга

тэмдэг нэрlame

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	доголон
Харьяалахын тийн	доголонгийн
Заахын тийн	доголонг
Өгөх орших тийн	доголонд
Гарахын тийн	доголонгоос
Үйлдэхийн тийн	доголонгоор
Хамтрахын тийн	доголонтой
Чиглэхийн тийн	доголон руу
Олон тоо	—

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

доголон мал — хөл нь гэмтсэнээс жигд алхаж чадахгүй болсон мал
доголон ханчир — амьт. - хулс зэгсэнд амьдардаг, бие нь харавтар, хажуугаараа улаан зурвастай нэгэн зүйл ханчир шувуу
доголон нулимс — нэг хоёрхон дусал нулимс
доголон нулимстай инээх — нүдэндээ өнчин нулимстай инээх
доголон им — доголдон ухаж имнэсэн тэмдэг

Хэлц үг

Доголон мориноос тоос гарна
Доод хүнээс үг гарна
Доголон туулай зүлгийн тойруул
Доломцог нохой хотны тойруул
Доголон хүн доголонгийн зовлонг мэднэ
Доголон хүн эргэхдээ хурдан
Долдой худалч
Доголон хүнд гүйцэгдэх
Долдой хүн гуйвамтгай
Доголон мал хоцромтгой
Долоон хар (муу) хүүгээс
Доголон өвгөн (нөхөр) дээр
Доод эрүү
Доголон шийр
Доорх хүнд мэдэлгүй
Доголон моринд жороогүй
Сайхан алхах гээд
Доголон алхах

Хоршоо үг

сохор доголон — харалган болоод хөл муутай байдал, тахир дутуу
доголон сэглэн — өрөөсөн урд хөл доголсон амьтан гурван хөлөөр дэгэхээс өөр явдалгүй болсон байдал
сөдөг доголон — хазгар доголон

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *doxulaŋ.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.